2015 Danuta Pietraszewska

A+

Interpelacja w sprawie planowanej roli województw w procesie przygotowania oraz realizacji programów operacyjnych na lata 2007-2013

ZAPYTANIE NR 1412
Wpłyneło dnia: 24-02-2006, Ogłoszone dnia: 09-03-2006 - posiedzenie nr 12
Nadawca: Danuta Pietraszewska oraz grupa posłów
Adresat: Minister Rozwoju Regionalnego
Szanowna Pani Minister! W projekcie procedur przygotowania programów operacyjnych na lata 2007-2013 w ramach Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia (NSRO), przekazanym samorządom wojewódzkim w dniu 24 stycznia br., znajdujemy bardzo niepokojące zapisy: ˝Za ustalenie zawartości poszczególnych RPO odpowiada instytucja koordynująca prace nad 16 RPO, która przy udziale wojewodów nadzoruje przygotowanie RPO przez instytucje zarządzające RPO. Zadaniem wojewodów będzie zapewnienie spójności i zgodności zapisów 16 RPO ze Strategią Rozwoju Kraju oraz projektem NSRO i innymi strategiami rządowym˝ - strona 10. oraz ˝uzgodnienia dotyczące ustalenia sposobu ich realizacji (priorytetów PO Kapitał ludzki), prowadzone będą pomiędzy zarządami województw i Ministrem Rozwoju Regionalnego (instytucją koordynującą prace nad 16 RPO i Departamentem Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym) przy udziale wojewody˝ - strona 10. Uważamy, iż za ustalenie zawartości Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO) nie może odpowiadać żadna instytucja koordynująca ani wojewoda, tylko zarząd województwa. Każde inne rozwiązanie będzie równoznaczne z zamachem na samorządność regionalną. Obarczenie wojewody obowiązkiem zapewnienia spójności i zgodności zapisów Regionalnych Programów Operacyjnych ze Strategią Rozwoju Kraju oraz projektem Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia jest poważnym nieporozumieniem. Wojewoda i jego służby nie uczestniczą w przygotowaniu ani Regionalnych Programów Operacyjnych ani dokumentów strategicznych szczebla krajowego, nie są więc zupełnie zorientowane w szczegółach procesu, który trwa już blisko rok. Wojewoda nie dysponuje kadrami o odpowiedniej wiedzy, umiejętnościach i doświadczeniu w zakresie programowania rozwoju regionalnego. Rozmowy o kształcie Regionalnych Programów Operacyjnych w relacji do Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia i Strategii Rozwoju Kraju powinny odbywać się między przedstawicielami Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i zarządów województw, którzy są bezpośrednio odpowiedzialni za przygotowanie owych dokumentów. Wpisywanie w ten prosty układ wojewody niepotrzebnie komplikuje sprawę. Będzie to bardzo sztuczne i nieefektywne rozwiązanie. Jedyne zadanie, jakie w tym układzie mógłby realizować wojewoda, to niepotrzebnie wydłużać procedury przekazywania unijnych środków samorządom. Właśnie taką formę przyjęłoby ˝stałe nadzorowanie zachowania zgodności zapisów˝. Podobnie rzecz ma się z udziałem wojewody w uzgodnieniach dotyczących sposobu realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Wojewoda nie prowadzi działań w zakresie rozwoju zasobów ludzkich województwa, nie przygotowuje również Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, jego rola jest więc zbędna w tych rozmowach. Sztuczne uwzględnianie w powyższych rozwiązaniach wojewodów jest niezasadne i nie ma nic wspólnego z tworzeniem sprawnego systemu zarządzania funduszami europejskimi. A przecież premier zapowiadał wprowadzenie tak bardzo potrzebnych uproszczeń procedur aplikowania o unijne fundusze. Równocześnie z zapisów Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia wynika, iż w nadchodzącym okresie 2007-2013 płatności na rzecz beneficjentów będą dokonywane także przez wojewodę, gdyż w myśl obowiązujących regulacji prawnych samorząd województwa nie ma możliwości przekazywania bezpośrednio beneficjentom środków finansowych. Nie jest to prawdą i istnieje na to szereg przykładów. Marszałek przekazywał środki beneficjentom w ramach I etapu ˝Programu łagodzenia w regionie śląskim skutków restrukturyzacji zatrudnienia w górnictwie węgla kamiennego˝, realizowanego na podstawie porozumienia pomiędzy ministrem gospodarki i pracy, wojewodą śląskim i województwem śląskim. Ścieżka przekazywania środków zakłada, że na podstawie wniosku marszałka wojewoda przekazuje na konto województwa środki dla całej listy zaakceptowanych projektów, które następnie są przekazywane przez samorząd województwa poszczególnym beneficjentom. Drugie rozwiązanie zostało wypracowane do obsługi mikroprojektów w ramach Programów Inicjatywy Wspólnotowej INTERREG IIIA. Ustalono, iż instytucje pośredniczące (wojewodowie) otworzą nowe rachunki bankowe przeznaczone wyłącznie do obsługi wspomnianych mikroprojektów, do których zostaną upoważnione Euroregiony. Środki przekazywane będą beneficjantom na podstawie polecenia przekazania wystawionego przez Euroregiony. Podobny mechanizm można by z powodzeniem zastosować w odniesieniu do samorządów województwa wdrażających Regionalne Programy Operacyjne. W związku z powyższym zwracam się do pani minister z prośbą o odpowiedź na następujące pytania: Czy ograniczenie zagwarantowanej w ustawie o samorządzie województwa niezależności samorządu w kreowaniu polityki rozwoju jest celowym działaniem ministerstwa? Dlaczego wojewodowie są włączani w rozmowy, uwzględniani w procedurach wszędzie tam, gdzie jest to merytorycznie nieuzasadnione, a służy jedynie zwiększeniu ich politycznego znaczenia? Dlaczego głosząc potrzebę uproszczenia systemu zarządzania funduszami strukturalnymi Unii Europejskiej i deklarując podjęcie odpowiednich kroków, ministerstwo działa w kierunku zupełnie przeciwnym, tworząc rozwiązania nieefektywne i ryzykowne? Tak bowiem należy odczytać w świetle obecnych doświadczeń oddawanie w ręce wojewody decyzji, których podejmowanie nie powinno leżeć w jego kompetencjach. Dlaczego promuje się system płatności dokonywanych przez wojewodę, mimo iż rozwiązanie to zupełnie się nie sprawdza i jest jedną z podstawowych przyczyn niezadowalających rezultatów wdrażania Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego w latach 2004-2006, podczas gdy alternatywne rozwiązanie z płatnościami dokonywanymi przez samorządy wojewódzkie jest możliwe nawet w ramach obecnie obowiązujących przepisów? Dlaczego w sytuacji gdy ogólnie pożądaną tendencją jest stopniowe ograniczanie roli wojewody, decentralizacja i upraszczanie zadań związanych z zarządzaniem funduszami strukturalnymi, ministerstwo podejmuje działania zupełnie odwrotne, zmierzające do skupienia władzy w rękach swoich i podległych rządowi urzędników, mimo iż są to rozwiązania mniej efektywne? Z poważaniem Poseł Danuta Pietraszewska oraz grupa posłów
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Grażyna Gęsicka - minister rozwoju regionalnego
Wpłyneła dnia: 27-03-2006, Ogłoszona dnia: 06-04-2006 - posiedzenie nr 15
Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Danuty Pietraszewskiej z dnia 23.02.06 r. dotyczącą planowanej roli Wojewodów w procesie przygotowania oraz realizacji Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO) na lata 2007 - 2013, uprzejmie informuję, co następuje: 2. W opinii Ministerstwa Rozwoju Regionalnego (MRR) przy przygotowywaniu Regionalnych Programów Operacyjnych nie mamy do czynienia z ograniczeniem zagwarantowanej w ustawie o samorządzie województwa niezależności w kreowaniu polityki rozwoju. Samorząd Województwa, na podstawie obowiązujących przepisów, przygotowuje strategię rozwoju województwa, realizowaną poprzez różne instrumenty, w tym Regionalny Program Operacyjny. Zgodnie z przygotowanymi przez MRR ˝Procedurami przygotowania Programów Operacyjnych na lata 2007 - 2013 w ramach NSRO. Organizacja prac˝ w wersji z dnia 17 lutego 2006 r. (przytoczone w interpelacji zapisy wersji z dnia 24 stycznia br. zostały zmodyfikowane) za ustalenie zawartości RPO odpowiada Zarząd Województwa we współpracy z Instytucją Koordynującą prace nad RPO (Departament Polityki Regionalnej w MRR) oraz Wojewodą. Z powyższego wynika, iż głównym podmiotem, który podejmuje decyzje o zawartości RPO jest Zarząd Województwa. W ramach wspomnianej wyżej współpracy zadaniem Wojewody jest wydanie opinii w zakresie zgodności zapisów RPO ze Strategią Rozwoju Kraju (SRK) oraz Narodowymi Strategicznymi Ramami Odniesienia (NSRO) i strategiami sektorowymi. Z kolei Instytucja Koordynująca prace nad RPO określi sposób postępowania Wojewodów w zakresie wydania przedmiotowej opinii. Chciałabym zaznaczyć, iż opinia Wojewody nie będzie mieć charakteru wiążącego dla Samorządu Województwa. Ewentualne rozbieżności dotyczące kształtu RPO będą rozstrzygane we współpracy z MRR, a w ostateczności, zgodnie z ˝Procedurami przygotowania programów operacyjnych na lata 2007-2013 w ramach NSRO˝ przez Radę Ministrów. 2. Wojewodowie są reprezentantami Rządu w regionie i uwzględnienie ich w procesie przyjmowania RPO jest uzasadnione. Z racji swojego umiejscowienia bardzo dobrze znają sytuację województwa, a zatem potrafią zidentyfikować obszary problemowe danego regionu jak i odpowiednie instrumentarium ich rozwiązywania. Włączenie Wojewodów w proces programowania nie stanowi zdaniem MRR ˝rozwiązania nieefektywnego i ryzykownego˝, nie powoduje skupienia zadań związanych z zarządzaniem funduszami strukturalnymi w rękach rządu i urzędników jemu podległych oraz nie komplikuje systemu zarządzania tymi funduszami w porównaniu do obecnie funkcjonującego. Zadaniem MRR jest koordynacja 16 programów przygotowywanych i wdrażanych na poziomie regionu. W związku z powyższym ma ono prawo korzystać na różnych etapach tego procesu ze wsparcia innych szczebli administracji rządowej. 3. W odpowiedzi na pytanie dotyczące systemu dokonywania płatności w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych pragnę zauważyć, że ostateczne rozwiązania w tym zakresie nie zostały jeszcze wypracowane. Z poważaniem Minister Grażyna Gęsicka