2015 Danuta Pietraszewska

A+

Interpelacja w sprawie dotacji dydaktycznej przeznaczonej dla Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach

ZAPYTANIE NR 18977
Wpłyneło dnia: 17-06-2013, Ogłoszone dnia:
Nadawca: Danuta Pietraszewska oraz grupa posłów
Adresat: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Szanowna Pani Minister! Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach już od ponad 40 lat prowadzi swoją statutową działalność dydaktyczno-naukową oraz pracuje na rzecz rozwoju polskiego sportu. W tym czasie jej mury opuściło ponad 25 tys. absolwentów, wśród których znajdują się sportowcy, tacy jak: Robert Korzeniowski, Arkadiusz Skrzypaszek, Andrzej Supron, Hubert Kostka czy Justyna Kowalczyk. Aktualnie AWF Katowice prowadzi kształcenie na czterech kierunkach: wychowanie fizyczne, fizjoterapia, zarządzanie turystyką i rekreacja. Od ponad 20 lat uczelnia posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora, a od 13 lat do habilitowania i wnioskowania o tytuł profesorski. Od wielu lat władze AWF w Katowicach doskonalą swoje plany i programy studiów, aby wyjść naprzeciw oczekiwaniom ciągle rosnącej liczby studentów oraz aby uwzględniały one aktualne potrzeby rynku pracy. Tylko indywidualne plany studiów i programy nauczania oraz indywidualna organizacja studiów umożliwiają skuteczne łączenie wyczynowego uprawiania sportu oraz zdobywania edukacji i uzyskania wyższego wykształcenia. Niewiele uczelni w Polsce może pochwalić się takimi programami dla sportowców. W roku 2012 z programu akademickiego centrum szkolenia sportowego skierowanego do zawodników kadr narodowych oraz ich bezpośredniego zaplecza skorzystało 105 sportowców. Najlepsi sportowcy AWF Katowice korzystają z wydatnej pomocy finansowej uczelni. Mogą oni otrzymywać stypendia rektora dla najwybitniejszych studentów oraz otrzymują stypendia klubowe. Stworzony został także własny fundusz stypendialny, z którego korzystać mogą zarówno sportowcy wysokiej klasy, jak i najwybitniejsi pracownicy naukowi uczelni. Jednocześnie najbardziej znani sportowcy są szeroko wykorzystywani do promowania uczelni i budowania jej wizerunku. Należy tu także wspomnieć o znaczących inwestycjach, na które w ciągu ostatnich kilku lat uczelnia pozyskiwała środki finansowe pochodzące z Ministerstwa Sportu i Turystyki, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, Urzędu Miasta Katowice oraz z dochodów własnych. Suma nakładów na inwestycje związane z modernizacją i rozbudową uczelni wynosiła prawie 75 mln zł. Obecnie prowadzone jest szkolenie w 18 sekcjach wyczynowych, z których wywodzi się znacząca liczba aktualnych reprezentantów Polski i olimpijczyków w wielu dyscyplinach sportu. Klub AZS AWF Katowice, przy znaczącym udziale uczelni, jest w czołówce wielu dyscyplin sportowych w Polsce. Sekcje tego klubu dominują w narciarstwie, m.in. w narciarstwie klasycznym, snowboardzie, pływaniu, lekkiej atletyce i szermierce. Bardzo szeroko szkolone są dzieci i młodzież, co widać w klasyfikacji Ministerstwa Sportu i Turystyki, w której od 7 lat AZS AWF Katowice zajmował miejsce w pierwszej trójce najlepszych polskich klubów (na ponad 3300 sklasyfikowanych w ostatnim roku). Uczelnia posiada jednocześnie kilka pracowni naukowych, które prowadzą działalność badawczą i diagnostyczną na rzecz sportu. Najważniejszą wśród nich jest niewątpliwie pracownia badań czynnościowych człowieka, która jest wyposażona w nowoczesny sprzęt diagnostyczny i wykorzystywana jest do monitorowania procesu treningowego. Pracownia służy badaniom naukowym, których efektem są prace o zasięgu międzynarodowym, jak również prace promocyjne, doktorskie i habilitacyjne. Przede wszystkim jednak prowadzone sąw niej badania zmierzające do opracowania nowych koncepcji szkoleniowych. W obecnej sytuacji uczelnia doszła niemal do ściany finansowej. Krzywdzący ją od wielu lat algorytm powoduje, iż na kształcenie jednego studenta akademia otrzymuje 2/3 tego, co inne uczelnie tego typu, mimo iż jest uczelnią wiodącą w kraju (AWF Katowice – 3200 zł na studenta, Gdańsk – 4800 zł, Warszawa – jeszcze więcej). Dotąd uczelnia radziła sobie i dzięki restrukturyzacji, reorganizacji i innowacyjności była jedyną niezadłużoną w swojej kategorii. Ale akademia chce się rozwijać, unowocześniać, uatrakcyjniać programy kształcenia i wychodząc naprzeciw oczekiwaniom rynku pracy, wprowadzić nowe specjalności, co powoduje wzrost kosztów. Nowe kierunki (od października 2013 r. II stopień na kierunku zarządzanie, zarządzanie turystyką, hotelarstwem i gastronomią, zarządzanie sportem, zarządzanie kryzysowe, zarządzanie w fizjoterapii i w sporcie osób niepełnosprawnych, turystyka i rekreacja) wymagają również adaptowania i remontów istniejących obiektów dydaktycznych, takich jak stadion lekkoatletyczny, hala sportowa przy ul. Raciborskiej, do których stanu państwowy inspektor sanitarny oraz inspektor nadzoru budowlanego mająpoważne zastrzeżenia, które zawarte są w zaleceniach pokontrolnych. Bez pomocy ministerstwa najlepsza w swojej kategorii uczelnia w Polsce nie będzie mogła dalej się rozwijać, mimo iż zainteresowanie studiami na tej uczelni ciągle wzrasta (w ubiegłym roku nie przyjęto z powodu braku miejsc ponad 800 kandydatów na studia w AWF Katowice na kierunku zarządzanie, w czasie gdy inne uczelnie miały poważne problemy z naborem). Szanowna Pani Minister! Jako posłowie śląscy zatroskani sytuacją AWF w Katowicach zwracamy się z prośbą o podjęcie konkretnych i szybkich działań wyrównujących wieloletnie straty finansowe uczelni spowodowane krzywdzącym algorytmem, a także zwiększenie dotacji na nowo powstałe kierunki, które odpowiadają na potrzeby rynku pracy. Pani Minister! Jakie konkretne działania i w jakim czasie mogłoby podjąć ministerstwo, aby pomóc naszej uczelni?
ODPOWIEDŹ
Nadawca:
Wpłyneła dnia: , Ogłoszona dnia:
Szanowny Panie Marszałku, odpowiadając na pismo z dnia 25 czerwca 2013 r. nr SPS-023-18977/13, przy którym przekazana została interpelacja Pani Danuty Pietraszewskiej, Poseł na Sejm RP, w sprawie dotacji dydaktycznej dla Akademii Wychowania Fizycznego im, Jerzego Kukuczki w Katowicach, uprzejmie przedkładam poniższe informacje. Na wstępie należy zauważyć, iż ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. póz. 572, z późn. zm,) w art. 94 ust. l zawiera katalog 11 dotacji o charakterze zadaniowym, które uczelnia publiczna otrzymuje z budżetu państwa, w tym 9 dotacji w obszarze działalności dydaktycznej, z których najistotniejsza - z punktu widzenia kwotowego - jest dotacja przeznaczona na zadania związane z kształceniem studentów studiów stacjonarnych, kształceniem uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich i kadr naukowych oraz utrzymaniem uczelni, w tym na remonty, tzw. dotacja podstawowa (art. 94 ust. l pkt l ww. ustawy). W obecnie obowiązującym stanie prawnym dotacja podstawowa dla poszczególnych uczelni, w tym również dla Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach, ustalana jest według jednolitej formuły algorytmicznej podziału dotacji - zgodnie z załącznikiem nr l do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 lutego 2012 r. w sprawie sposobu podziału dotacji z budżetu państwa dla uczelni publicznych i niepublicznych (Dz. U. póz. 202, z późn. zm.). Formuła algorytmicznego podziału dotacji podstawowej zawiera elementy takie, jak podstawa naliczenia dotacji z roku poprzedniego, która obecnie stanowi 65% podziału dotacji na dany rok, oraz - odpowiedzialne za podział 35% dotacji - składniki obliczane przy uwzględnieniu: l) liczby studentów studiów stacjonarnych i uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich oraz wskaźników kosztochłonności odpowiednio studiów stacjonarnych dla poszczególnych kierunków studiów i stacjonarnych studiów doktoranckich dla poszczególnych dziedzin nauki (składnik studencko-doktorancki); 2) liczby nauczycieli akademickich (składnik kadrowy); 3) dostępności nauczycieli akademickich dla studentów i uczestników studiów doktoranckich (składnik dostępności kadry); 4) liczby projektów badawczych (składnik badawczy); 5) liczby uprawnień do nadawania stopnia doktora habilitowanego oraz doktora (składnik uprawnień); 6) liczby studentów wyjeżdżających za granicę oraz przyjeżdżających z zagranicy na kształcenie trwające przez okres co najmniej jednego semestru (składnik wymiany). W ramach ostatniej nowelizacji rozporządzenia w sprawie sposobu podziału dotacji z budżetu państwa dla uczelni publicznych i niepublicznych, do algorytmu podziału dotacji podstawowej wprowadzono szereg zmian mających na celu wzmocnienie projakościowego charakteru podziału środków tej dotacji. Zmiany te dotyczą przede wszystkim zastąpienia dotychczasowego składnika zrównoważonego rozwoju składnikiem dostępności kadry, obniżenia dotychczasowego poziomu stałej przeniesienia (z 0,70 do 0,65) oraz modyfikacji sposobu obliczania pozostałych składników zaprojektowanych tak, by w jeszcze większym niż dotychczas stopniu premiować jakość kształcenia, np, zmiany sposobu określania liczby nauczycieli akademickich w ramach składnika kadrowego. Biorąc pod uwagę złożoność algorytmu podziału dotacji podstawowej, przeliczanie wysokości tej dotacji na jednego studenta jest niemiarodajne. Należy zauważyć, iż w samym składniku studencko-doktoranckim liczbom studentów studiów stacjonarnych oraz uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich przypisuje się wagi - tj. wskaźniki kosztochłonności odpowiednio studiów stacjonarnych dla poszczególnych kierunków studiów (od 1,0 do 3,0) i stacjonarnych studiów doktoranckich dla poszczególnych dziedzin nauki (od 1,0 do 3,0). Dotacja podstawowa (wg planu bazowego), określona dla Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach na rok 2013 zgodnie z załącznikiem nr l do ww. rozporządzenia wynosi 24.264,1 tyś. zł, co stanowi wzrost o 0,51% w stosunku do kwoty dotacji (wg planu bazowego) z roku ubiegłego. W roku 2012 Uczelnia odnotowała wzrost dotacji podstawowej (wg planu bazowego) o 1,95% w porównaniu do roku 2011, natomiast w roku 2011 -wzrost o 0,79% w porównaniu do roku 2010. Warto podkreślić, iż algorytmiczny podział dotacji związany jest ze zróżnicowaniem poziomu dotacji dla uczelni w poszczególnych latach. Wysokość dotacji obliczonej w danym roku dla uczelni zależy od udziału osiągniętych przez nią. parametrów charakteryzujących jej działalność w sumie tych parametrów dla wszystkich uczelni znajdujących się w danej grupie (uczelni akademickich i zawodowych), i może być niższa od dotacji roku ubiegłego (w warunkach porównywalnych) w przypadku, gdy udział ten jest niższy, niż w poprzednim roku. Należy zauważyć, iż Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach — w porównaniu do pozostałych uczelni akademickich — w kolejnych podziałach algorytmicznych dotacji podstawowej osiągała bardzo niskie udziały składników odpowiadających za jakość, w szczególności składników uprawnień oraz wymiany, a także zerowy udział składnika badawczego (w 2011 r. Uczelnia realizowała l program badawczy, natomiast w latach 2012-2013 nie realizowała żadnych programów badawczych). W algorytmie podziału dotacji podstawowej na rok 2013 Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach osiągnęła mniejszy niż w poprzednim roku udział w sumie wszystkich uczelni akademickich w przypadku składników studencko-doktoranckiego, kadrowego oraz uprawnień, a więc składników o istotnym wpływie na podział dotacji podstawowej. Uczelnia natomiast zwiększyła swe udziały w części dotacji obliczanej w ramach składników odnoszących się do dostępności kadry i wymiany oraz stałej przeniesienia, co pozwoliło w pewnym stopniu zrekompensować spadek wynikający ze składników wykazujących malejącą tendencję. Odnosząc się natomiast do kwestii remontów, pragnę wyjaśnić, iż Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie przyznaje uczelniom dodatkowych środków przeznaczonych na pokrycie kosztów remontów. Remonty o charakterze rutynowym, których potrzeba wykonania jest możliwa do przewidzenia, powinny być finansowane w ramach środków dotacji podstawowej, przeznaczonej na zadania związane z kształceniem studentów studiów stacjonarnych, kształceniem uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich i kadr naukowych oraz utrzymaniem uczelni, w tym na remonty (art. 94 ust. l pkt l ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym). Jednocześnie pragnę zauważyć, iż zgodnie z art. 4 ust. l ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach określonych w ustawie, W myśl postanowień art. 100 ust. 2 ww. ustawy uczelnia prowadzi samodzielną gospodarkę finansową na podstawie planu rzeczowo-finansowego, a zgodnie z ust. l tego artykułu koszty swojej działalności, zobowiązania oraz wydatki na rozwój i inne potrzeby pokrywa z przychodów określonych w art. 98 ust. l ww. ustawy. W przypadku uruchamiania nowych kierunków studiów - Ministerstwo również nie przyznaje uczelniom dodatkowych środków. Studenci nowouruchomionych kierunków studiów uwzględniani są w algorytmie podziału dotacji podstawowej na kolejny rok budżetowy w ramach składnika studencko-doktoranckiego, natomiast zwiększenie zatrudnienia nauczycieli akademickich - w ramach składnika kadrowego. Należy jednak zauważyć, iż w wyniku reformy szkolnictwa wyższego, na podstawie art. 94b ustawy — Prawo o szkolnictwie wyższym, w budżecie państwa od roku 2012 określana jest dotacja podmiotowa na dofinansowanie zadań projakościowych, przeznaczona m.in. na dofinansowanie podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni w zakresie wdrażania systemów poprawy jakości kształcenia oraz Krajowych Ram Kwalifikacji (art. 94b ust. l pkt 3 ustawy). O dofinansowanie w ramach tego strumienia dotacji projakościowej uczelnie ubiegają się w trybie konkursowym.