2015 Danuta Pietraszewska

A+

Interpelacja w sprawie przywrócenia wypłaty refundacji wynagrodzeń i składki ZUS z tytułu szkolenia uczniów za II półrocze 2010 r.

ZAPYTANIE NR 22452
Wpłyneło dnia: 29-04-2011, Ogłoszone dnia: 12-05-2011 - posiedzenie nr 92
Nadawca: Danuta Pietraszewska oraz grupa posłów
Adresat: Minister Pracy i Polityki Społecznej; Minister Edukacji Narodowej
Szanowna Pani Minister! Decyzje związane z ograniczeniem wydatków na Fundusz Pracy skutkować będą nie odbudową szkolnictwa zawodowego w Polsce, lecz jego dalszym upadkiem. Niezrozumiałe jest to, że z jednej strony dąży się do odbudowania szkolnictwa zawodowego w Polsce, a z drugiej strony ogranicza się środki na jego wsparcie. Taka decyzja może zniszczyć latami budowane programy nauki zawodu w zakładach rzemieślniczych, jak również inicjatywę pracodawców, którzy mogą przestać szkolić uczniów. Dla dużej ilości młodzieży nauka w zakładzie rzemieślniczym jest jedyną i najtańszą formą zdobycia zawodowych umiejętności, ponieważ młodzież uczy się w rzeczywistych warunkach pracy. Co poczną rodzice dzieci, które będą chciały uczyć się zawodu, a żaden zakład pracy nie przyjmie na praktykę ich dziecka w związku z brakiem refundacji? Rzemieślnicy czują się oszukani, gdyż podpisując umowy w 2010 r., nie byli informowani o możliwości wstrzymania refundacji. Rzemieślnicy i przedsiębiorcy są przekonani, że tego typu działania doprowadzą do tego, że za kilka lat na rynku pracy zaistnieje brak kadry wykwalifikowanych robotników do wykonywania poszczególnych zawodów. Wynikiem tego będą utrudnienia w prowadzeniu małych firm, w tym zakładów rzemieślniczych, a w konsekwencji nastąpi ich całkowita likwidacja. Najważniejsze jest to, że jeżeli uczniowie nie podpiszą umów o praktyki uczniowskie z pracodawcami, to nie będą mogli podjąć nauki w szkole zawodowej, więc znajdą się poza systemem szkolnym. Większość z nich to osoby objęte obowiązkiem szkolnym, więc dojdzie do paradoksalnej i niedopuszczalnej sytuacji. Co wtedy zaoferuje się uczniom? Powstanie ogromny problem społeczny. Dodatkowym problemem dla polskiej gospodarki jest fakt, iż nasi zagraniczni sąsiedzi, chcąc pozyskać zawodowych fachowców, proponują naszym uczniom korzystne warunki zdobycia zawodu (zakwaterowanie, kursy językowe, wysokie stypendia). Dlatego powinno się zachęcać naszych uczniów do pozostania w kraju poprzez wspieranie pracodawców uczących zawodu, jak również refundację staży dla uczniów. Wobec powyżej przedstawionych problemów nasuwają się pytania: 1. W jaki inny sposób widzi Pani Minister szansę na pozyskanie środków finansowych, aby pomóc rzemieślnikom i przedsiębiorcom zatrudniającym uczniów? 2. Co z refundacjami dla pracodawców, którzy podpisali już umowy z uczniami? 3. Czy Pani Minister planuje w najbliższym czasie odblokowanie środków Funduszu Pracy przeznaczonych na wsparcie dla pracodawców uczących zawodu? Z poważaniem Poseł Renata Butryn oraz grupa posłów
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Czesława Ostrowska - podsekretarz stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej; Mirosław Sielatycki - podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej
Wpłyneła dnia: 23-05-2011 Ministerstwo Edukacji Narodowej; 20-06-2011 Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Ogłoszona dnia: 09-06-2011 - posiedzenie nr 94 Ministerstwo Edukacji Narodowej; 30-06-2011 - posiedzenie nr 95 Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pani poseł Renaty Butryn oraz grypy posłów (SPS-023-22452/11) w sprawie przywrócenia wypłaty refundacji wynagrodzeń i składki ZUS z tytułu szkolenia uczniów za II półrocze 2010 r., uprzejmie wyjaśniam. System kształcenia zawodowego młodzieży obejmuje różne formy. Nauka zawodu realizowana na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, zawartej pomiędzy młodocianym pracownikiem a pracodawcą, jest tylko jedną z nich. Jak wynika z danych gromadzonych w Systemie Informacji Oświatowej, w roku szkolnym 2010/2011 uczniowie techników stanowią ok. 33% uczniów szkół ponadgimnazjalnych dla młodzieży. Około 11% młodzieży uczęszczającej do szkół ponadgimnazjalnych stanowią uczniowie zasadniczych szkół zawodowych, którzy praktyczną naukę zawodu realizują w warsztatach szkolnych lub centrach kształcenia praktycznego, natomiast uczniowie zasadniczych szkół zawodowych będący jednocześnie młodocianymi pracownikami stanowią ok. 9% populacji w młodzieżowych szkołach ponadgimnazjalnych. Na kształcenie wszystkich uczniów w szkołach ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe przeznaczane są co roku większe środki. Od roku 2009 sukcesywnie wzrasta waga P8 na kształcenie zawodowe stosowana przy obliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej - 0,15 do 0,19. Oznacza to, że każdego roku do budżetu powiatów trafiło 100 mln zł więcej. Należy także podkreślić, że pracodawcy zatrudniający młodocianych pracowników na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego otrzymują pomoc w dwojakiej postaci. Oprócz refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników i składek na ubezpieczenia społeczne, wypłacanej pracodawcom przez Ochotnicze Hufce Pracy na podstawie przepisów prawa pracy, otrzymują oni także dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika wypłacane po zakończeniu nauki i zdaniu przez niego odpowiedniego egzaminu zawodowego. Dofinansowanie to wypłacane jest pracodawcom na podstawie umowy art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.). Od roku 2009 środki na ten cel pochodzą z Funduszu Pracy, którego dysponentem jest minister pracy i polityki społecznej. Przekazywane są na rachunek bankowy urzędu wojewódzkiego, a następnie wojewodowie dokonują podziału na poszczególne gminy, które przekazują środki pracodawcom zgodnie ze złożonymi przez nich wnioskami. Wysokość tych środków oraz ich podział na poszczególne województwa określane są na podstawie przekazywanych przez kuratoria oświaty i urzędy wojewódzkie informacji o prognozowanej liczbie młodocianych pracowników, którzy w danym roku budżetowym ukończą kształcenie i przystąpią do egzaminów. Ministerstwo Edukacji Narodowej ściśle współpracuje z resortem pracy przy określaniu środków na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników. Środki na wypłatę tego dofinansowania w roku 2011 zostały zabezpieczone w Funduszu Pracy w wysokości odpowiadającej prognozom otrzymanym z wszystkich województw, tj. w wysokości 303 930 tys. zł (dla porównania w roku 2009 na realizację dofinansowania przeznaczono 210 mln zł). Nie oznacza to jednak, że minister edukacji narodowej nie podejmuje żadnych działań dotyczących obecnych problemów z wypłatą przez Ochotnicze Hufce Pracy refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników. Jeszcze w lutym br. do ministra pracy i polityki społecznej, któremu podlegają Ochotnicze Hufce Pracy, zostało wystosowane pismo z prośbą o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. W przesłanej 22 marca br. odpowiedzi resort pracy zadeklarował działania zmierzające do zmiany plany finansowego Funduszu Pracy w oparciu o realizowane dodatkowe przychody, która umożliwiałaby niezakłóconą wypłatę pracodawcom refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników. Natomiast według informacji przekazanych przez resort pracy 6 maja br. minister pracy i polityki społecznej 13 kwietnia br. wystąpił o wyrażenie zgody przez ministra finansów na dokonanie zwiększenia w planie finansowym Funduszu Pracy wydatków na realizację umów w sprawie refundacji pracodawcom kosztów wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz składek na ubezpieczenia społeczne od refundowanych wynagrodzeń młodocianych pracowników kształcących się w zawodach wysoce deficytowych na rynku pracy i uczestników Ochotniczych Hufców Pracy. Z poważaniem Podsekretarz stanu Mirosław Sielatycki   MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pani poseł Renaty Butryn oraz grupy posłów w sprawie przywrócenia wypłaty refundacji wynagrodzeń i składek ZUS z tytułu szkolenia uczniów za II półrocze 2010 r., przekazaną wystąpieniem Marszałka Sejmu RP z dnia 10 maja 2011 r., znak: SPS-023-22452/11, przedstawiam poniższe informacje. Fundusz Pracy wspomaga finansowanie kształcenia zawodowego młodocianych na dwa sposoby: 1) po pierwsze, zgodnie z art. 12 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm.) jest to możliwość refundacji pracodawcom wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników zatrudnianych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, realizowanego w dwóch formach: nauki zawodu (2-3 lata) lub przyuczenia do pracy (3-6 miesięcy); zgodnie z przepisami wynagrodzenie młodocianych może być refundowane w kolejnych latach nauki zawodu odpowiednio do wysokości 4%, 5% i 6% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej i są to obecnie kwoty rzędu 137 zł, 171 zł i 206 zł.; przy formie przyuczenia do pracy refunduje się do 4% przeciętnego wynagrodzenia (137 zł). Dystrybucją tych środków zajmują się Ochotnicze Hufce Pracy. Samorząd województwa określa, po zasięgnięciu opinii wojewódzkiej rady zatrudnienia, na podstawie klasyfikacji zawodów i specjalności, wykaz zawodów, w których za przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników może być dokonywana refundacja kosztów poniesionych przez pracodawcę na wynagrodzenia i składki na ubezpieczenia społeczne młodocianych. Zawody, za które możliwe jest dokonywanie refundacji, powinny być zawodami, na które jest zapotrzebowanie (tzw. deficytowymi pod względem podaży siły roboczej) na rynku pracy, aby młodociani kończący kształcenie zawodowe nie zasilali szeregów bezrobotnych; 2) po drugie, od 2009 r. na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 55 ustawy o promocji zatrudnienia (...) z Funduszu Pracy wypłacana jest pracodawcom obligatoryjna dotacja za wykształcenie młodocianego po zakończeniu przygotowania zawodowego (wcześniej finansowana z budżetu); przy 2-letnim okresie kształcenia w wysokości 4587 zł, przy 3-letnim okresie kształcenia - 7645 zł, a w przypadku przyuczenia do pracy - 240 zł za każdy miesiąc kształcenia; kwoty te podlegają waloryzacji o wskaźniki inflacji, a ich wysokość wynika z przepisu art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn zm.). Dystrybucja tych środków realizowana jest przez gminy. W planie finansowym Funduszu Pracy na rok 2011, przyjętym w ustawie budżetowej, środki przeznaczone dla Ochotniczych Hufców Pracy na refundowanie wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników określone zostały na kwotę 170 mln zł. Taką kwotą środków dysponuje komendant główny OHP z przeznaczeniem na zawieranie nowych umów z pracodawcami oraz na wypłatę refundacji wynikających z umów zawartych w roku 2009 i 2010. W ubiegłym roku wydano na ten cel kwotę 230 mln zł. Należy także dodać, iż środki z Funduszu Pracy przeznaczone w 2010 r. na obligatoryjne dotacje za wykształcenie młodocianych pracowników były znacznie wyższe niż środki skierowane na refundację wynagrodzeń i przekroczyły 330 mln zł. Natomiast w planie Funduszu Pracy na rok 2011 przewidziano kwotę 303 mln zł. Rada Ministrów, określając wydatki Funduszu Pracy na rok bieżący, kierowała się m.in. koniecznością ograniczeń wydatków publicznych w celu korekty deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych do poziomu nie wyższego niż 3% PKB oraz ograniczenia potrzeb pożyczkowych budżetu państwa, związanych z koniecznością uzupełniania niedoboru w Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS), wynikającego z dotychczasowego systemu emerytalnego, powstającego w wyniku przekazywania części składki emerytalnej do otwartych funduszy emerytalnych (OFE), powodujących narastające zagrożenia dla długu publicznego, który zbliża się do II progu ostrożnościowego, określonego w ustawie o finansach publicznych na poziomie 55% PKB. Mając powyższe na uwadze, Rada Ministrów przyjęła propozycję zmiany funkcjonowania OFE. Ich celem jest z jednej strony zabezpieczenie interesów przyszłych emerytów, z drugiej - zmniejszenie narastającego zadłużenia państwa. Ustawa o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecznych została uchwalona przez Sejm w dniu 28 marca i weszła w życie z dniem 1 maja br. Wdrożenie przepisów ustawy spowoduje istotne ograniczenie wydatków budżetu państwa na pokrycie niedoboru w FUS z tytułu przekazywania do OFE części składki emerytalnej. Ograniczenia wydatków budżetowych skutkujących zmniejszeniem deficytu budżetowego warunkowały uzyskanie zgody ministra finansów na zmianę planu finansowego Funduszu Pracy i zwiększenie jego wydatków w 2011 r. w oparciu o przepisy ustawy o finansach publicznych. W dniu 27 kwietnia br. minister pracy i polityki społecznej po odrzuceniu poprzednich wniosków ponownie wystąpił z wnioskiem do ministra finansów i sejmowej Komisji Finansów Publicznych o zwiększenie środków Funduszu Pracy przeznaczonych na refundowanie wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników kształcących się w zawodach wysoce deficytowych na rynku pracy i uczestników Ochotniczych Hufców Pracy o kwotę 80 mln zł. W dniu 12 maja br. minister finansów na podstawie art. 29 ust. 12 ustawy o finansach publicznych wyraził zgodę na zwiększenie wydatków Funduszu Pracy określonych w planie finansowym na rok 2011 - zgodnie z wnioskiem ministra pracy i polityki społecznej z dnia 27 kwietnia 2011 r. Ponadto sejmowa Komisja Finansów Publicznych w dniu 13 maja br. również pozytywnie zaopiniowała ww. wniosek. Powyższe pozwoli na zmianę planu finansowego Funduszu Pracy na 2011 rok poprzez zwiększenie puli środków Funduszu Pracy przeznaczonych dla OHP na refundację wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników o kwotę 80 mln zł. Obecnie finalizowane są prace nad ustaleniem jasnych kryteriów podziału tych środków, ponieważ - jak wynika z szacunków OHP - i tak dodatkowe środki nie wystarczą na pokrycie zapotrzebowania pracodawców wynikającego ze złożonych wniosków o zawarcie umowy o refundację. Ustalone zostaną także kryteria obowiązujące przy składaniu wniosków o zawarcie umów o refundację w kolejnych latach. Po ich zakończeniu zostanie podana stosowna informacja na stronie www ministerstwa. Należy także wyjaśnić, iż ograniczenie środków Funduszu Pracy na refundowanie pracodawcom wynagrodzeń wypłacanych młodocianym nie pozbawia młodzieży możliwości kształcenia w formie praktycznej nauki zawodu, gdyż pracodawcy, którzy podpisali z młodocianymi umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, są tymi umowami związani i powinni je kontynuować. Pracownicy młodociani, stanowiąc niewykwalifikowaną siłę roboczą, przyczyniają się do wypracowania określonego zysku. Nawet jeśli pracodawca nie otrzymuje refundacji wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne pracownika młodocianego, to przeznaczane na te zobowiązania kwoty są i tak znacznie niższe niż wydatki, jakie musiałby ponieść na wynagrodzenie i składki pracownika niewykwalifikowanego, zatrudnionego w to miejsce. Natomiast ci młodzi ludzie, z którymi pracodawcy rozwiążą umowy o pracę, mogą kontynuować obowiązek nauki w systemie szkół zawodowych, gdzie także w planie nauczania są przewidziane praktyki zawodowe. Osoby pochodzące z rodzin najbiedniejszych powinny zaś uzyskać wsparcie systemu stypendialnego. Jednocześnie warto przypomnieć, iż minister właściwy do spraw pracy, pomimo posiadania w swych kompetencjach pewnych zadań z zakresu wspierania pracodawców prowadzących przygotowanie zawodowe młodocianych, nie jest właściwym organem odpowiadającym za edukację młodzieży na poziomie zawodowym. Za kształcenie osób młodych objętych obowiązkiem nauki, w tym za kształcenie zawodowe, odpowiada minister edukacji narodowej i do jego kompetencji należy wprowadzenie zmian w szkolnictwie zawodowym. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej wspiera reformę szkolnictwa zawodowego, dostarczając m.in. informacji o sytuacji w obszarze zatrudnienia i bezrobocia na rynku pracy, a także prowadząc badania na temat oczekiwanych przez pracodawców kwalifikacji zawodowych. Z poważaniem Podsekretarz stanu Czesława Ostrowska