2015 Danuta Pietraszewska

A+

Interpelacja w sprawie doprecyzowania art. 22 ustawy Prawo zamówień publicznych

ZAPYTANIE NR 3147
Wpłyneło dnia: 30-05-2006, Ogłoszone dnia: 22-06-2006 - posiedzenie nr 20
Nadawca: Danuta Pietraszewska
Adresat: Prezes Rady Ministrów
Doświadczenia ostatniej zimy wskazują, jak ważna jest kwestia odpowiedniego nadzoru budowlanego, nie tylko na etapie eksploatacji budynków, ale także podczas ich budowy. Prawo budowlane (Dz.U. 1994 r. Nr 89, poz. 414) nakłada na inwestora obowiązek nadzoru budowy przez kierownika budowy. Musi to być osoba posiadająca odpowiednie umiejętności zweryfikowane poprawnie zdanym egzaminem. Art. 22 tej ustawy precyzuje szereg obowiązków kierownika budowy, których wypełnienie gwarantuje bezpieczeństwo całego procesu budowlanego oraz odpowiednią jakość produktu finalnego. Na zapisach tej ustawy bazuje także Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177), które w art. 22 wymienia warunki, które muszą spełnić wykonawcy ubiegający się o zamówienie - posiadają niezbędną wiedzę i doświadczenie oraz potencjał techniczny, a także dysponują osobami zdolnymi do wykonania zamówienia. Niestety, użyte w zapisie sformułowanie ˝dysponują˝ tworzy w rzeczywistości gospodarczej szerokie pole do nadużyć. Spora część firm budowlanych, by zaniżyć swoje koszty funkcjonowania, nie zatrudnia wspomnianych kierowników budowy na etacie. Często płaci im 200-300 zł za możliwość umieszczenia ich nazwiska w dokumentacji przetargowej. Pozwala to spełnić ustawowe wymagania, ale w żaden sposób nie gwarantuje rzeczywistego wypełniania obowiązków. Zdarza się, że w czasie jednego przetargu nazwisko tego samego kierownika budowy widnieje w prawie wszystkich ofertach nadesłanych przez firmy budowlane. Taki stan rzeczy ma podwójnie negatywne skutki dla całego procesu przetargowego. Po pierwsze, zaniżone w ww. sposób koszty firmy pozwalają przedstawić korzystniejszą niż konkurenci ofertę cenową. Po drugie, kierownik budowy, który zobowiązuje się jednocześnie nadzorować kilkanaście budów, nie jest w stanie wykonywać tego w należyty sposób. Brak właściwego nadzoru może skutkować wypadkami robotników oraz niewłaściwym przebiegiem procesu technologicznego. Ponadto zamawiający otrzymuje produkt niepełnowartościowy, który będzie musiał, jak pokazuje rzeczywistość, wyjątkowo szybko remontować. Sposobem na znaczne ograniczenie omawianego zjawiska mogłoby być doprecyzowanie zapisu w art. 22. Ilość obowiązków spoczywających na kierowniku budowy obliguje go do spędzenia co najmniej 2-3 godzin dziennie na placu budowy. Dlatego czy nie byłoby zasadne użycie sformułowania, że wykonawca powinien zatrudniać odpowiednią osobę na co najmniej 1/3 etatu? Z wyrazami szacunku Poseł Danuta Pietraszewska
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Tomasz Czajkowski - prezes Urzędu Zamówień Publicznych
Wpłyneła dnia: 03-07-2006, Ogłoszona dnia: 20-07-2006 - posiedzenie nr 22
W odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Danuty Pietraszewskiej z dnia 30 maja 2006 r. w sprawie doprecyzowania art. 22 ustawy Prawo zamówień publicznych, przekazaną pismem z dnia 9 czerwca 2006 r. (znak: SPS-023-3147/06), pragnę przedstawić następujące stanowisko. Stosownie do treści przepisu art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z dnia 9 lutego 2004 r. Nr 19, poz. 177, ze zm.) o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy, którzy posiadają niezbędną wiedzę i doświadczenie oraz dysponują potencjałem technicznym, a także osobami zdolnymi do wykonania zamówienia. Uszczegółowienie powyższego przepisu nastąpiło w ramach § 1 ust. 2 pkt 5 i 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane. Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w celu potwierdzenia, że wykonawca dysponuje osobami zdolnymi do wykonania zamówienia, zamawiający może żądać wykazu osób i podmiotów, które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia, wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych, doświadczenia i wykształcenia, niezbędnych do wykonania zamówienia, a także zakresu wykonywanych przez nich czynności. Jednocześnie stosownie do treści § 1 ust. 2 pkt 6 powyższego rozporządzenia, jeżeli do wykonania zamówienia konieczne jest posiadanie odpowiednich uprawnień, zamawiający może żądać dokumentów stwierdzających, że osoby, które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia, posiadają wymagane prawem uprawnienia. Powyższe regulacje służą wykazaniu, że wykonawca dysponuje odpowiednią liczbą osób, które ze względu na swojej kwalifikacje zawodowe, doświadczenie i wykształcenie, a także posiadane uprawnienia, będą w stanie wykonywać zamówienie. Nie jest natomiast istotny charakter stosunku prawnego, jaki łączy wykonawców i specjalistów, których za pośrednictwem będzie on wykonywał zamówienie. Zaproponowane przez Panią Poseł rozwiązanie, zgodnie z którym realizacja zamówienia publicznego następowałaby wyłącznie za pośrednictwem osób zatrudnionych u zamawiającego na podstawie umowy o pracę na co najmniej 1/3 etatu, w mojej ocenie narusza postanowienia dyrektywy w zakresie zamówień publicznych. Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi nie przewiduje ograniczeń odnośnie do charakteru prawnego umów zawieranych z osobami zaangażowanymi w realizację zamówienia publicznego, ograniczając się jedynie do wymogów dotyczących kwalifikacji osób, za których pośrednictwem wykonawca będzie realizował zamówienie publiczne. Zgodnie z treścią art. 48 ust. 2 pkt b powyższej dyrektywy w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu wykonawca wskazuje zaangażowanych pracowników technicznych (ang. the technicians) lub instytucje techniczne, niezależnie od tego, czy są one częścią przedsiębiorstwa danego wykonawcy, w szczególności tych odpowiedzialnych za kontrole jakości, zaś w przypadku zamówień na roboty budowlane - tych, którymi ten przedsiębiorca budowlany będzie dysponował do wykonania robót budowlanych. Zgodnie z postanowieniami dyrektywy wykonawca w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego musi wykazać, że dysponuje odpowiednimi specjalistami, zdolnymi do realizacji zamówienia. Charakter stosunku prawnego łączącego wykonawcę ze specjalistami, za których pośrednictwem zamierza zrealizować zamówienie, nie ma znaczenia z punktu widzenia powyższych zapisów dyrektyw. Tym samym ograniczenie na gruncie prawa polskiego umów zawieranych z osobami zaangażowanymi ze strony wykonawcy w realizację zamówienia wyłącznie do umów prawa pracy byłoby sprzeczne z zacytowanymi powyżej przepisami dyrektywy, które pozostawiają w tym zakresie swobodę wykonawcy. Przyjęte w wyniku implementacji dyrektywy do krajowego porządku prawnego regulacje mają uzasadnienie racjonalne - nie w każdym przypadku charakter pracy wykonywanej przez osoby uczestniczące ze strony wykonawcy w realizacji zamówienia odpowiada ustawowym przesłankom nawiązania stosunku pracy na podstawie art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Odnosząc się do kwestii niewłaściwego sprawowania przez kierowników budowy nadzoru nad inwestycją, pragnę zwrócić uwagę na przepis art. 36 ust. 1 pkt 16 ustawy Prawo zamówień publicznych, zgodnie z którym specyfikacja istotnych warunków zamówienia zawiera istotne dla stron postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści zawieranej umowy w sprawie zamówienia publicznego, ogólne warunki umowy albo wzór umowy, jeżeli zamawiający wymaga od wykonawcy, aby zawarł z nim umowę w sprawie zamówienia publicznego na takich warunkach. Tym samym zamawiający w ramach treści siwz może nałożyć konkretne obowiązki na poszczególne osoby, które będą uczestniczyć w realizacji zamówienia. Nie ma więc potrzeby regulowania kwestii zasad uczestnictwa kierownika budowy w realizacji zamówienia w przepisach ustawy Prawo zamówień publicznych. Tym bardziej że obowiązki kierownika budowy zastały określone w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U z 2003, Nr 207, poz. 2016, ze zm.). Powyższa ustawa przewiduje również środki, które umożliwiają inwestorowi na etapie procesu budowlanego sprawowanie kontroli zgodności realizacji inwestycji z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej oraz sprawdzania jakości wykonywanych robót. W przypadku wystąpienia ewentualnych wad czy nieprawidłowości inwestor posiada instrumenty, za których pośrednictwem może zobowiązać kierownika budowy do dokonania poprawek bądź ponownego wykonania wadliwie wykonanych robót. Tym samym, monitorując realizację zamówienia przez wykonawcę, zamawiający ma możliwość oceny, czy inwestycja jest w odpowiedni sposób nadzorowana przez kierownika budowy i podjęcia ewentualnych działań. W tym miejscu należy dodać, że w każdym przypadku, gdy w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy o zamówienie publiczne zamawiający poniósł szkodę, jest on uprawniony do dochodzenia od wykonawcy należnego odszkodowania przed sądami powszechnymi. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych Tomasz Czajkowski