2015 Danuta Pietraszewska

A+

Interpelacja w sprawie braku środków na wypłaty odszkodowań dla ofiar PRL

ZAPYTANIE NR 3550
Wpłyneło dnia: 11-06-2008, Ogłoszone dnia: 26-06-2008 - posiedzenie nr 18
Nadawca: Danuta Pietraszewska
Adresat: Minister Finansów
W pracach nad tegorocznym budżetem przeoczono fakt, że 18 listopada 2007 r. weszła w życie ustawa przyznająca prawo do odszkodowań osobom represjonowanym przez system komunistyczny. Należy się spodziewać, że odszkodowania zasądzone w tym roku przez sądy wyniosą ok. 200 mln zł. W ustawie budżetowej nie przewidziano na ten cel żadnej specjalnej rezerwy. Mowa o ustawie z 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego. Przepisy te rozszerzają zakres stosowania ustawy o opozycjonistów działających także w latach 1957-1989. Osoby, wobec których stwierdzono nieważność orzeczeń, mogą się ubiegać o odszkodowania. Ponadto zmieniona ustawa pozwala na dochodzenie odszkodowań za szkody, które powstały w wyniku wykonania decyzji o internowaniu wydanych na podstawie dekretu z 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym. W razie śmierci internowanego uprawnienie do uzyskania odszkodowania przechodzi na małżonka, dzieci i rodziców. Zgodnie z ustawą maksymalne odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę nie mogą łącznie przekroczyć 25 tys. zł. Internowani mają mało czasu na dochodzenie swoich roszczeń. Zgodnie z nowymi przepisami żądanie odszkodowania i zadośćuczynienie za szkodę należy zgłosić w sądzie okręgowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania w terminie roku od wejścia w życie ustawy przyznającej im prawo do tych roszczeń. Zatem ich sprawy muszą trafić do sądów przed 18 listopada tego roku. Na podstawie danych Instytutu Pamięci Narodowej szacuje się, że prawo do odszkodowania ma ok. 30 tys. osób skazanych i 9732 internowanych. Zakładając, że wszyscy ci ludzie otrzymaliby odszkodowania w maksymalnej wysokości, kosztowałoby to Skarb Państwa ponad 700 mln zł. Szanowny Panie Ministrze! W związku z wyżej opisaną sytuacją proszę o odpowiedź na następujące pytania: - Jaką szansę maję byli internowani na wypłatę odszkodowań w bieżącym roku? - Dlaczego w budżecie państwa nie zabezpieczono środków na przyznanie odszkodowań? Z wyrazami szacunku Poseł Danuta Pietraszewska
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Dariusz Daniluk - podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów
Wpłyneła dnia: 08-07-2008, Ogłoszona dnia: 24-07-2008 - posiedzenie nr 20
Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na przesłaną przy piśmie z dnia 13 czerwca br., nr SPS-023-3550/08, interpelację pani poseł Danuty Pietraszewskiej z dnia 9 maja 2008 r. w sprawie braku środków na wypłaty odszkodowań dla ofiar PRL uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień. Przepisy art. 178 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, z późn. zm.) Prawo o ustroju sądów powszechnych i art. 121 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.) statuują tzw. autonomię budżetową sądownictwa powszechnego. Zgodnie z ww. przepisami minister sprawiedliwości przekazuje projekt planu dochodów i wydatków sądów powszechnych (projekt budżetu część 15: Sądy powszechne) ministrowi finansów, który projekt ten włącza do projektu ustawy budżetowej. W budżecie państwa na rok 2008 w części 15: Sądy powszechne, w rozdziale 75595: Pozostała działalność, § 459 - Kary i odszkodowania wypłacane na rzecz osób fizycznych zaplanowane zostały wydatki w wysokości 82 140 tys. zł. Środki te przeznaczone są na wypłatę odszkodowań przez sądy w imieniu Skarbu Państwa, w tym wydatki związane z wypłatą odszkodowań dla osób niesłusznie represjonowanych z tytułu realizacji ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34. poz. 149, z późn. zm.). Pragnę zauważyć, iż w budżecie państwa na rok 2007 w części 15: Sądy powszechne na realizację odszkodowań wypłacanych przez sądy w imieniu Skarbu Państwa zaplanowane zostały znacznie mniejsze środki - 31 042 tys. zł. W toku realizacji budżetu na rok 2007 środki te wykorzystano w kwocie 19 277 tys. zł, tj. w wysokości 61,9% planu. Należy podkreślić, że zaplanowane w budżecie na 2008 r. środki na wypłatę odszkodowań przez sądy w imieniu Skarbu Państwa stanowią 426,1% kwoty zrealizowanych wydatków na ten cel w 2007 r. Jednocześnie informuję, iż z danych o wykonaniu budżetu państwa za okres od stycznia do końca maja br. wynika, że na wypłatę odszkodowań przez sądy w imieniu Skarbu Państwa wykorzystano 9844 tys. zł, co stanowiło zaledwie 11,98% zaplanowanych na ten cel środków (tj. znacznie poniżej poziomu wynikającego z upływu czasu - 41,7%). Z powyższego można wnioskować, że środki na wypłaty odszkodowań dla osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, pomimo rozszerzenia przez ustawodawcę kręgu potencjalnych beneficjentów ustawy o osoby represjonowane w okresie 1957-1989, zostały zaplanowane przez ministra sprawiedliwości w wystarczającej wysokości. Niezależnie od powyższych wyjaśnień pragnę poinformować, że w budżecie państwa na 2008 r. w części 83, poz. 22 przewidziana została rezerwa celowa na zobowiązania wymagalne Skarbu Państwa, w której zaplanowano środki w wysokości 177 004 tys. zł. Dodatkowo w toku realizacji ustawy budżetowej na dany rok, na podstawie art. 154 ust. 6 i 8 ustawy o finansach publicznych, minister finansów, po uzyskaniu pozytywnej opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu, może utworzyć nową rezerwę celową i przenieść do niej zablokowane przez niego lub innych dysponentów części budżetowych kwoty wydatków w związku ze stwierdzeniem opóźnień w realizacji zadań lub stwierdzeniem nadmiaru środków. Utworzone w ten sposób rezerwy przeznacza się na sfinansowanie zobowiązań Skarbu Państwa lub na cele osobno wskazane w ustawie budżetowej. Z poważaniem Podsekretarz stanu Dariusz Daniluk