2015 Danuta Pietraszewska

A+

Interpelacja w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w zakresie zwiększenia środków na obsługę zaliczek alimentacyjnych

ZAPYTANIE NR 5161
Wpłyneło dnia: 10-10-2006, Ogłoszone dnia: 26-10-2006 - posiedzenie nr 27
Nadawca: Danuta Pietraszewska
Adresat: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Nałożone na gminy obowiązki związane z realizacją niniejszej ustawy obejmują przyznawanie i wypłatę zaliczek alimentacyjnych dla osób do tego upoważnionych. Wskazana ustawa reguluje jednak nie tylko wydawanie decyzji administracyjnych, ale także: - postępowanie związane z przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego u dłużnika alimentacyjnego, - zwrócenie się do właściwego urzędu pracy o przedstawienie informacji o możliwościach aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swych zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, - wystąpienie, w razie braku możliwości aktywizacji zawodowej, z wnioskiem do starosty o skierowanie dłużnika do prac organizowanych na zasadach robót publicznych, określonych w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swych zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, - informowanie podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.) w przypadku uniemożliwienia przez dłużnika alimentacyjnego przeprowadzenia wywiadu lub odmowy podjęcia prac, lub uchylania się od nich, - skierowanie do starosty wniosków o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, - składanie wniosków o zwrot prawa jazdy po stwierdzeniu ustania przyczyn zatrzymania, - wytaczanie powództw przeciwko osobom zobowiązanym w dalszej kolejności na podstawie art. 132 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, - dokonywanie po upływie każdego kwartału rozliczeń pomiędzy wypłaconą zaliczką a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym. Powyższe obowiązki wraz z wynikającymi z nich powinnościami o charakterze planistycznym i sprawozdawczością w żaden sposób nie znajdują odzwierciedlenia w wysokości wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Zaangażowanie środków technicznych oraz konieczność zatrudnienia odpowiedniej liczby osób niezbędnej do dobrego funkcjonowania nie tylko wypłat zaliczek, ale także egzekwowania obowiązków spoczywających na dłużnikach alimentacyjnych w żadnym stopniu nie przekłada się na kwotę 3% jako obsługi zaliczek. Niewątpliwie w interesie Skarbu Państwa jest coraz lepsze funkcjonowanie wskazanej ustawy, a co za tym idzie - oszczędności dla budżetu państwa. Szanowna Pani Minister! Wobec powyższych argumentów zwracam się z pytaniem i sugestią: Czy nie należałoby rozważyć konieczności zwiększenia środków na obsługę zaliczek alimentacyjnych, co uczyni skuteczniejszym postępowanie wobec dłużników? Proszę Panią Minister o podjęcie inicjatywy mającej na celu przeanalizowanie zmian i przygotowanie projektu nowelizacji. Z wyrazami szacunku Poseł Danuta Pietraszewska
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Joanna Kluzik-Rostkowska - podsekretarz stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej
Wpłyneła dnia: 15-11-2006, Ogłoszona dnia: 07-12-2006 - posiedzenie nr 29
Odpowiadając na wystąpienia Pana Marszałka z dnia 24 października 2006 r. (znak: SPS-023-5161/06 oraz SPS-023-5162/06) dotyczące interpelacji poseł Danuty Pietraszewskiej w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732, z późn. zm.), uprzejmie wyjaśniam: Prawo do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy ustalane jest na podstawie dochodów z roku poprzedzającego okres zasiłkowy. Wysokość tego dochodu ustalana jest przede wszystkim na podstawie zaświadczenia z urzędu skarbowego. W bieżącym okresie zasiłkowym, tj. od dnia 1 września 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r. podstawą ustalania dochodu uzyskanego przez rodzinę jest dochód z roku kalendarzowego 2005. Mając na uwadze powyższe, zaproponowane przesunięcie rozpoczęcia okresu zasiłkowego z miesiąca września na miesiąc listopad zwiększa jeszcze rozbieżności między aktualną sytuacją dochodową rodziny, a dochodem uzyskanym przez nią w 2005 r. Wątpliwości nasuwają się również w kwestii przyznawania uprawnień do świadczeń rodzinnych na dzieci uczęszczające do szkół lub szkół wyższych. Mając na uwadze zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych na cały okres zasiłkowy, wątpliwości powstają w sytuacji, gdy dziecko nie będzie kontynuowało nauki we wrześniu ani w październiku, a koniec okresu zasiłkowego - według zaproponowanej zmiany - będzie przypadał dopiero na 31 października. W tym przypadku w trakcie trwania okresu zasiłkowego zajdzie konieczność zmiany decyzji i ustalenia na nowo prawa do świadczeń rodzinnych. Jednocześnie uprzejmie informuję, że to na skutek postulatów organów realizujących zadania z zakresu świadczeń rodzinnych wydłużony został okres składania wniosków i wydawania w tych sprawach decyzji. Wydłużenie tego okresu pozwoliło na uniknięcie spiętrzenia spraw we wrześniu i prawidłowe rozplanowanie pracy na miesiące lipiec, sierpień i wrzesień. Odnosząc się zaś do kwestii uzupełniania brakujących dokumentów, nie ma obowiązku osobistego stawiennictwa w organie właściwym, można przekazać zaświadczenie szkoły lub szkoły wyższej za pośrednictwem poczty. Począwszy od dnia 1 stycznia 2005 r. nastąpił wzrost odpisu na koszty obsługi świadczeń rodzinnych. Zwiększył się zarówno wskaźnik udziału kosztów obsługi (z 2% do 3%), jak i podstawa jego obliczania. Wysokość kwot przysługujących gminie na pokrycie kosztów obsługi świadczeń rodzinnych i zaliczki alimentacyjnej nie liczy się już bowiem od wydatków na świadczenia oraz składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego, lecz podstawę ich obliczania stanowi cała dotacja przekazana gminie w rozdziale 85212 klasyfikacji budżetowej (Świadczenia rodzinne, zaliczka alimentacyjna oraz składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego). Ponadto wysokość przysługującej dotacji na koszty obsługi ustalana jest w sposób korzystny dla gmin - oblicza się ją od otrzymanej dotacji, co oznacza, iż zwrot świadczeń nienależnie pobranych, a także zwrot niewykorzystanych środków na wypłaty świadczeń z końcem roku budżetowego nie ma wpływu na wysokość odpisu na koszty obsługi. Wprowadzone w 2005 r. zmiany ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także wypłata zaliczki alimentacyjnej na podstawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, spowodowały istotny wzrost wydatków na świadczenia rodzinne i zaliczki alimentacyjne, a co za tym idzie - wzrost wysokości tej części dotacji, która przysługuje gminom na pokrycie kosztów obsługi. Wydatki na świadczenia rodzinne i zaliczkę alimentacyjną w gminach wzrosły ponownie od dnia 1 września 2006 r. w związku z przejęciem przez gminy wypłat świadczeń rodzinnych realizowanych dotąd jeszcze przez pracodawców. Od 1 września 2006 r. nastąpiło także podwyższenie kwot świadczeń rodzinnych, co również ma wpływ na zwiększenie wysokości dotacji przeznaczonej na pokrycie kosztów obsługi świadczeń. Należy przy tym podkreślić, iż zarówno podwyższenie kwot świadczeń rodzinnych, jak i dokonane z dniem 1 stycznia 2006 r. dwukrotne zwiększenie kwoty dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka (z 500 zł do 1 tys. zł), nie powodują zwiększenia nakładów pracy, jakie gminy muszą ponosić w związku z realizacją świadczeń, mają natomiast istotny wpływ na wzrost odpisu na koszty obsługi. Wprowadzenie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka nałożyło na gminy nowe obowiązki związane z jej wypłatą, przy czym procedura przyznawania tego świadczenia jest mniej pracochłonna niż w przypadku pozostałych świadczeń rodzinnych z uwagi na fakt, iż zapomoga ta przysługuje bez względu na wysokość dochodu w rodzinie. Wypłata od lutego br. jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka spowodowała - z uwagi na wysoką kwotę świadczenia (1 tys. zł) - istotne zwiększenie odpisu na koszty obsługi. Zgodnie z art. 12 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej dłużnik alimentacyjny zobowiązany jest do zwrotu należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej powiększonej o 5%. Połowa tej kwoty stanowi dochód własny gminy, który może ona przeznaczyć na wybrany przez siebie cel, w tym na pokrycie kosztów postępowania wobec dłużników alimentacyjnych. Mając powyższe na uwadze, trudno jest uznać poziom kwot przeznaczonych na obsługę jako niewystarczający dla zapewnienia sprawnej realizacji zadań. Podsekretarz stanu Joanna Kluzik-Rostkowska