2015 Danuta Pietraszewska

A+

Interpelacja w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych

ZAPYTANIE NR 5162
Wpłyneło dnia: 10-10-2006, Ogłoszone dnia: 26-10-2006 - posiedzenie nr 27
Nadawca: Danuta Pietraszewska
Adresat: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Przyjęcie w ustawie o świadczeniach rodzinnych okresu zasiłkowego od 1 września do 31 sierpnia stanowi rozwiązanie niepraktyczne, jak również rodzące różnego rodzaju problemy, niedogodności - przede wszystkim dla wnioskodawców, ale również dla pracowników obsługujących te zadania. W pierwszej kolejności należy wziąć pod uwagę, iż związek pewnych świadczeń z rozpoczynającym się rokiem szkolnym jak i rokiem akademickim skutkuje koniecznością uzupełnienia wniosków niezbędnymi zaświadczeniami ze szkół i uczelni w późniejszym okresie. Z tych powodów wnioskodawcy muszą co najmniej dwa razy składać wizytę w instytucjach realizujących świadczenia, gdyż w przeciwnym razie ich wnioski są niekompletne. Sytuacja taka dotyczy w skali większego miasta kilku tysięcy rodzin. Wreszcie samo składanie wniosków, jak również gromadzenie dokumentacji w okresie, gdy większość osób przebywa na urlopach (lipiec, sierpień), z jednej strony utrudnia uzyskanie niezbędnych dokumentów, a z drugiej strony w jakimś stopniu ogranicza prawo do wypoczynku wnioskodawców jak i pracowników organów. Przeniesienie okresu zasiłkowego na okres od 1 listopada do 31 października następnego roku pozwoliłoby na składanie przez zainteresowanych kompletnych wniosków w miesiącach wrzesień, październik. Szanowna Pani Minister! Czy w związku z powyższym nie należałoby wprowadzić zmian, które wpłynęłyby na poprawę oceny działalności urzędników i uprościłyby dostęp do przysługujących wnioskodawcom świadczeń, a być może spowodowałyby również pewne oszczędności? Proponuję: a) zmianę art. 3 niniejszej ustawy, zastępując odpowiednie ustępy: ˝10) okresie zasiłkowym - oznacza to okres od dnia 1 września do 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych;˝ słowami: ˝10) okresie zasiłkowym - oznacza to okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych;˝ oraz wynikające z powyższego: - zmianę art. 26 ust. 3 niniejszej ustawy, zastępując słowa: ˝3. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia rodzinne na nowy okres zasiłkowy złoży wniosek wraz z dokumentami do dnia 31 lipca, świadczenia rodzinne przysługujące za miesiąc wrzesień wypłaca się do dnia 30 września.˝ słowami: ˝3. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia rodzinne na nowy okres zasiłkowy złoży wniosek wraz z dokumentami do dnia 30 września, świadczenia rodzinne przysługujące za miesiąc listopad wypłaca się do dnia 30 listopada.˝, - zmianę art. 26 ust. 4 niniejszej ustawy, zastępując słowa: ˝4. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia rodzinne na nowy okres zasiłkowy złoży wniosek wraz z dokumentami w okresie od dnia 1 sierpnia do dnia 30 września, świadczenia rodzinne przysługujące za miesiąc wrzesień wypłaca się do dnia 31 października.˝ słowami: ˝4. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia rodzinne na nowy okres zasiłkowy złoży wniosek wraz z dokumentami w okresie od dnia 1 października do dnia 30 listopada, świadczenia rodzinne przysługujące za miesiąc wrzesień wypłaca się do dnia 31 grudnia.˝, b) zwiększenie kosztów obsługi świadczeń rodzinnych określonych w art. 33 ust. 2a ustawy. Proponując zmiany do ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazuję także na nieadekwatność kosztów ponoszonych przez administrację samorządową w stosunku do wysokości kosztów obsługi, jakie otrzymują samorządy z budżetu państwa. Należy zwrócić uwagę, że powinny one pokrywać koszty energii elektrycznej, ogrzewania, telefonów, utrzymania czystości, konserwacji, remontów, wyposażenia, opłat pocztowych, prowizji bankowych, wynagrodzeń i pochodnych od nich, druków oraz materiałów biurowych. Poza tym środki uzyskane z budżetu państwa powinny także umożliwić sfinansowanie działań organów mających na celu ograniczenie dostępu do tych świadczeń osobom nieuprawnionym, ewentualnie egzekucję świadczeń nienależnie pobranych, co leży w bezpośrednim interesie Skarbu Państwa. Koszty obsługi określone w obecnym kształcie ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uwzględniają tej kwestii, natomiast z praktycznego punktu widzenia oraz z punktu widzenia ochrony interesu państwa jest ona bardzo istotna. Mając na uwadze powyższe argumenty, proszę Panią Minister o podjęcie inicjatywy mającej na celu przeanalizowanie proponowanych zmian i przygotowanie projektu nowelizacji. Z wyrazami szacunku Poseł Danuta Pietraszewska
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Joanna Kluzik-Rostkowska - podsekretarz stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej
Wpłyneła dnia: 15-11-2006, Ogłoszona dnia: 07-12-2006 - posiedzenie nr 29
Odpowiadając na wystąpienia Pana Marszałka z dnia 24 października 2006 r. (znak: SPS-023-5161/06 oraz SPS-023-5162/06) dotyczące interpelacji poseł Danuty Pietraszewskiej w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732, z późn. zm.), uprzejmie wyjaśniam: Prawo do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy ustalane jest na podstawie dochodów z roku poprzedzającego okres zasiłkowy. Wysokość tego dochodu ustalana jest przede wszystkim na podstawie zaświadczenia z urzędu skarbowego. W bieżącym okresie zasiłkowym, tj. od dnia 1 września 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r. podstawą ustalania dochodu uzyskanego przez rodzinę jest dochód z roku kalendarzowego 2005. Mając na uwadze powyższe, zaproponowane przesunięcie rozpoczęcia okresu zasiłkowego z miesiąca września na miesiąc listopad zwiększa jeszcze rozbieżności między aktualną sytuacją dochodową rodziny, a dochodem uzyskanym przez nią w 2005 r. Wątpliwości nasuwają się również w kwestii przyznawania uprawnień do świadczeń rodzinnych na dzieci uczęszczające do szkół lub szkół wyższych. Mając na uwadze zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych na cały okres zasiłkowy, wątpliwości powstają w sytuacji, gdy dziecko nie będzie kontynuowało nauki we wrześniu ani w październiku, a koniec okresu zasiłkowego - według zaproponowanej zmiany - będzie przypadał dopiero na 31 października. W tym przypadku w trakcie trwania okresu zasiłkowego zajdzie konieczność zmiany decyzji i ustalenia na nowo prawa do świadczeń rodzinnych. Jednocześnie uprzejmie informuję, że to na skutek postulatów organów realizujących zadania z zakresu świadczeń rodzinnych wydłużony został okres składania wniosków i wydawania w tych sprawach decyzji. Wydłużenie tego okresu pozwoliło na uniknięcie spiętrzenia spraw we wrześniu i prawidłowe rozplanowanie pracy na miesiące lipiec, sierpień i wrzesień. Odnosząc się zaś do kwestii uzupełniania brakujących dokumentów, nie ma obowiązku osobistego stawiennictwa w organie właściwym, można przekazać zaświadczenie szkoły lub szkoły wyższej za pośrednictwem poczty. Począwszy od dnia 1 stycznia 2005 r. nastąpił wzrost odpisu na koszty obsługi świadczeń rodzinnych. Zwiększył się zarówno wskaźnik udziału kosztów obsługi (z 2% do 3%), jak i podstawa jego obliczania. Wysokość kwot przysługujących gminie na pokrycie kosztów obsługi świadczeń rodzinnych i zaliczki alimentacyjnej nie liczy się już bowiem od wydatków na świadczenia oraz składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego, lecz podstawę ich obliczania stanowi cała dotacja przekazana gminie w rozdziale 85212 klasyfikacji budżetowej (Świadczenia rodzinne, zaliczka alimentacyjna oraz składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego). Ponadto wysokość przysługującej dotacji na koszty obsługi ustalana jest w sposób korzystny dla gmin - oblicza się ją od otrzymanej dotacji, co oznacza, iż zwrot świadczeń nienależnie pobranych, a także zwrot niewykorzystanych środków na wypłaty świadczeń z końcem roku budżetowego nie ma wpływu na wysokość odpisu na koszty obsługi. Wprowadzone w 2005 r. zmiany ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także wypłata zaliczki alimentacyjnej na podstawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, spowodowały istotny wzrost wydatków na świadczenia rodzinne i zaliczki alimentacyjne, a co za tym idzie - wzrost wysokości tej części dotacji, która przysługuje gminom na pokrycie kosztów obsługi. Wydatki na świadczenia rodzinne i zaliczkę alimentacyjną w gminach wzrosły ponownie od dnia 1 września 2006 r. w związku z przejęciem przez gminy wypłat świadczeń rodzinnych realizowanych dotąd jeszcze przez pracodawców. Od 1 września 2006 r. nastąpiło także podwyższenie kwot świadczeń rodzinnych, co również ma wpływ na zwiększenie wysokości dotacji przeznaczonej na pokrycie kosztów obsługi świadczeń. Należy przy tym podkreślić, iż zarówno podwyższenie kwot świadczeń rodzinnych, jak i dokonane z dniem 1 stycznia 2006 r. dwukrotne zwiększenie kwoty dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka (z 500 zł do 1 tys. zł), nie powodują zwiększenia nakładów pracy, jakie gminy muszą ponosić w związku z realizacją świadczeń, mają natomiast istotny wpływ na wzrost odpisu na koszty obsługi. Wprowadzenie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka nałożyło na gminy nowe obowiązki związane z jej wypłatą, przy czym procedura przyznawania tego świadczenia jest mniej pracochłonna niż w przypadku pozostałych świadczeń rodzinnych z uwagi na fakt, iż zapomoga ta przysługuje bez względu na wysokość dochodu w rodzinie. Wypłata od lutego br. jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka spowodowała - z uwagi na wysoką kwotę świadczenia (1 tys. zł) - istotne zwiększenie odpisu na koszty obsługi. Zgodnie z art. 12 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej dłużnik alimentacyjny zobowiązany jest do zwrotu należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej powiększonej o 5%. Połowa tej kwoty stanowi dochód własny gminy, który może ona przeznaczyć na wybrany przez siebie cel, w tym na pokrycie kosztów postępowania wobec dłużników alimentacyjnych. Mając powyższe na uwadze, trudno jest uznać poziom kwot przeznaczonych na obsługę jako niewystarczający dla zapewnienia sprawnej realizacji zadań. Podsekretarz stanu Joanna Kluzik-Rostkowska