2015 Danuta Pietraszewska

A+

Interpelacja w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie sposobu ustalania uprawnień do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku dla rodzin wielodzietnych

ZAPYTANIE NR 6256
Wpłyneło dnia: 24-01-2007, Ogłoszone dnia: 15-02-2007 - posiedzenie nr 34
Nadawca: Danuta Pietraszewska
Adresat: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Zgodnie z zapisem ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego (art. 12), dziecku - oznacza to dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną (art. 3 pkt 17), rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego (art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych), natomiast rodzinie wielodzietnej - oznacza to rodzinę wychowującą troje i więcej dzieci mających prawo do zasiłku rodzinnego (art. 3 pkt 16). Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; opiekunowi faktycznemu dziecka; osobie uczącej się (art. 4 ust. 2). Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczące przyznawania rodzinom wielodzietnym zwiększonej pomocy, w intencji ustawodawcy miały wyrównać proporcje między rodzinami pełnymi a niepełnymi. W praktyce jednak okazało się, że pomoc finansowa jest, co do zasady, możliwa tylko w określonej formie. Wspieranie finansowe rodzin wielodzietnych zostało ograniczone do tych, w których wychowaniem dzieci zajmują się rodzice, jeden z rodziców albo opiekun prawny dziecka, opiekun faktyczny dziecka. Zakwestionowane zostało prawo do pobierania ww. dodatku przez małżonka uczestniczącego w wychowywaniu dziecka, będącego zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych członkiem rodziny, którego dochód stanowi część dochodu rodziny, jeżeli ten nie jest rodzicem, jednym z rodziców albo opiekunem prawnym dziecka lub opiekunem faktycznym dziecka. Dodatek na trzecie i każde następne dziecko jest bardzo istotny, ponieważ zapewnia realizację konstytucyjnej zasady wspierania rodzin wielodzietnych w celu ułatwienia najuboższym rodzinom pokrywania wydatków na utrzymanie dzieci wychowywanych w rodzinach pełnych i niepełnych. Niestety, pełnym rodzinom wielodzietnym jest wciąż dość trudno otrzymać stworzoną z myślą o ich potrzebach pomoc, natomiast liczne argumenty, mające dowieść, iż nowe rozwiązania będą korzystne dla wszystkich, przytaczane w trakcie tworzenia nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzającej do katalogu świadczeń dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej oraz zmianę definicji dodatku z tytułu samotnego wychowywania, stały się jedynie obietnicami trudnymi do spełnienia, ponieważ nadal nie można mówić o sprawiedliwym traktowaniu dzieci przez obowiązującą ustawę. Samotna matka, uprawniona do zasiłku rodzinnego na troje dzieci, ponieważ ich ojciec jest nieznany, otrzyma dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej dla trzeciego dziecka, natomiast rodzina, w skład której wchodzą małżonkowie oraz troje dzieci, ale żona jest matką tylko jednego dziecka i nie jest rodzicem, opiekunem prawnym lub opiekunem faktycznym drugiego i trzeciego dziecka, natomiast mąż jest ojcem pozostałych dwojga, ale nie jest rodzicem, opiekunem prawnym lub opiekunem faktycznym pierwszego dziecka, nie otrzyma dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, ponieważ w myśl art. 23 ust. 1 ustawy żona jest uprawniona do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego na własne dziecko, gdyż nie jest ani rodzicem, ani opiekunem prawnym, ani opiekunem faktycznym drugiego i trzeciego dziecka. Trudno uznać taki stan za pożądany, skoro wolą ustawodawcy było udzielanie pomocy finansowej rodzinom wielodzietnym. Należy zatem stworzyć ku temu odpowiednie podstawy prawne. Ustawa wprowadza zbyt wiele skomplikowanych definicji, które nie ułatwiają jej stosowania i powodują, że staje się nielogiczna, niesprawiedliwa i wciąż faworyzuje część rodzin. Mając powyższe na uwadze, proszę Panią Minister o przeanalizowanie moich uwag dotyczących obecnego kształtu ustawy i udzielenie odpowiedzi na pytanie: Czy ministerstwo zamierza podjąć inicjatywę mającą na celu ewentualną nowelizację ustawy w przedstawionym powyżej zakresie? Z wyrazami szacunku Poseł Danuta Pietraszewska
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Anna Kalata - minister pracy i polityki społecznej
Wpłyneła dnia: 13-03-2007, Ogłoszona dnia: 29-03-2007 - posiedzenie nr 38
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Poseł Danuty Pietraszewskiej w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie sposobu ustalania uprawnień do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku dla rodzin wielodzietnych, przesłaną przez Pana Marszałka pismem z dnia 31 stycznia br. (SPS-023-6256/07), uprzejmie informuję: Zgodnie z art. 12a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.), dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego. W myśl art. 3 pkt 4 ustawy, przez dziecko należy rozumieć nie tylko dziecko własne, ale także dziecko małżonka, dziecko przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną. Jeżeli więc w rodzinie wychowywanych jest troje lub więcej dzieci w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego, to rodzinie przysługuje dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, bez względu na to, czy w rodzinie wychowywane są dzieci własne wnioskodawcy, czy także dzieci jego małżonka. Rodzice razem z dziećmi tworzą rodzinę, co wynika wyraźnie, z zawartej w art. 3 pkt 16 ustawy definicji rodziny. Na możliwość ubiegania się o świadczenia rodzinne nie tylko na swoje biologiczne dziecko, wskazuje wyraźnie krąg osób uprawnionych do składania wniosku o te świadczenia. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy, ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Przepis art. 4 ustawy, określający uprawnienie do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami wskazuje, że zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka albo ˝osobie uczącej się˝. Powyższe przepisy są spójne. Generalne uprawnienie do zasiłku rodzinnego określa art. 4 ustawy, natomiast kwestie proceduralne i sposób postępowania wskazuje art. 23 ust. 1. Mając na uwadze powyższe należy wyraźnie podkreślić, że jeden z małżonków jest uprawniony do złożenia wniosku o świadczenia rodzinne nie tylko na wspólne dzieci, ale także na dzieci swojego małżonka, których nie jest rodzicem. W skład danej rodziny wchodzi trójka dzieci, co oznacza, że rodzinie przysługuje prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na trzecie dziecko, a więc osoba uprawniona do złożenia wniosku powinna nabyć prawo także do tego dodatku. Dodać należy, że nie jest zrozumiałym odmówienie przez gminę prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w przypadku, gdy w skład rodziny wchodzą nie tylko dzieci własne wnioskodawcy, ale także jego małżonka. Na marginesie należy zauważyć, że większość realizatorów świadczeń rodzinnych nie ma problemu z postępowaniem w podobnej sytuacji. Uchylaniu nieprawidłowych decyzji w sprawach indywidualnych służy instancja odwoławcza - od decyzji gminy przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, z czego osoba, której odmówiono prawa do dodatku powinna skorzystać. Z poważaniem Minister Anna Kalata