2015 Danuta Pietraszewska

A+

Interpelacja w sprawie jednoznacznej interpretacji przepisów dotyczących umorzenia podatków przekształconych samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej

ZAPYTANIE NR 7312
Wpłyneło dnia: 25-07-2012, Ogłoszone dnia: 30-08-2012 - posiedzenie nr 20
Nadawca: Danuta Pietraszewska
Adresat: Minister Zdrowia, Minister Finansów
Szanowny Panie Ministrze! Przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 czerwca 2012 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. RP z dnia 29 czerwca 2012 r., poz. 742), dały podmiotom tworzącym samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, które dokonały w trybie i na zasadach określonych ustawą przekształcenia w spółkę kapitałową, możliwość umorzenia zobowiązań również z tytułu podatków. Mianowicie przepis art. 191 pkt 1 ww. ustawy o działalności leczniczej stwierdza, że umorzeniu podlegają znane na dzień 31 grudnia 2009 r. zobowiązania podmiotu tworzącego, przejęte od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej wraz z odsetkami, między innymi z tytułu podatków wobec budżetu państwa oraz należności celnych. Wydaje się, że przyjęta w ustawie o działalności leczniczej konstrukcja umorzenia jest jednorazowym, szczególnym instrumentem, który stosuje się obligatoryjnie z chwilą zajścia określonych w tej ustawie przesłanek, na co wskazuje użyte w art. 190 tej ustawy wyrażenie ˝umarza się˝. W znacznej mierze zobowiązania z tytułu podatków wobec budżetu państwa w przypadku przekształcanych lub przekształconych już samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej dotyczą podatków, które SPZOZ obliczał i pobierał jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych. Instytucję umorzenia przewidują również przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749). Mianowicie zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Natomiast zgodnie z art. 67c § 1 Ordynacji podatkowej przepisy art. 67a § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 67b stosuje się odpowiednio do należności przypadających od płatników lub inkasentów. Wskazany wyżej art. 67a § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej dotyczy odraczania lub rozkładania na raty zapłaty podatku bądź zaległości podatkowej. Z powyższego wynika, że należności obciążające płatników mogą być rozkładane na raty, istnieje również możliwość odroczenia terminu ich płatności, nie mogą być natomiast umarzane. Zważyć należy, że rolą płatników jest obowiązek, przewidziany w przepisach prawa podatkowego, obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu, o czym stanowi przepis art. 8 Ordynacji podatkowej. Z kolei podatkiem jest, zgodnie z art. 6 Ordynacji podatkowej, publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Użyte zatem przez ustawodawcę w art. 190 w zw. z art. 191 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej wyrażenie ˝zobowiązania z tytułu podatków wobec budżetu państwa˝ sugeruje, że przewidzianej w tym akcie prawnym instytucji umorzenia podlegają również te podatki, które były obliczane i pobierane przez płatnika. Wydaje się, że przewidziana w ustawie o działalności leczniczej instytucja jednorazowego umorzenia podatków przekształcanych SPZOZ jest przepisem szczególnym do przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie umarzania podatków, również tych obliczanych i pobieranych przez SPZOZ jako płatnika. Nie bez znaczenia jest też fakt, że ustawodawca wskazał w art. 195 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej, iż właściwe organy wydają decyzję o umorzeniu zobowiązań na podstawie trzech dokumentów: - odpisu postanowienia sądu o wpisie spółki do rejestru przedsiębiorców, - odpisu postanowienia sądu o wykreśleniu samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej z Krajowego Rejestru Sądowego, - uwierzytelnionej kopii aktu przekształcenia. Takie ujęcie proceduralne omawianej kwestii wskazuje, że przepisy ustawy o działalności leczniczej stanowią samodzielną i odrębną od Ordynacji podatkowej podstawę zastosowania instytucji umorzenia podatków przejętych po przekształconych SPZOZ. Wobec powyższego proszę o odpowiedź Pana Ministra na następujące pytanie: Czy przewidziana w ustawie o działalności leczniczej instytucja umorzenia podatków wyłącza w stosunku do płatników ograniczenie zawarte w Ordynacji podatkowej? Czy przewidziana w ustawie o działalności leczniczej instytucja umorzenia stanowi samodzielną podstawę umorzenia? Wyjaśnienie powyższych wątpliwości jest bardzo istotne z punktu widzenia podmiotów tworzących SPZOZ, albowiem najczęściej są to jednostki samorządu terytorialnego, które zobligowane są do planowania swego budżetu również w zakresie ewentualnych wydatków dotyczących spłaty przejętych po przekształcanych SPZOZ zobowiązań. Z wyrazami szacunku Poseł Danuta Pietraszewska
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Maciej Grabowski
Wpłyneła dnia: 05-09-2012, Ogłoszona dnia: 13-09-2012 - posiedzenie nr 21
Szanowna Pani Marszałek! Odpowiadając na interpelację pani poseł Danuty Pietraszewskiej z dnia 16 lipca 2012 r., otrzymaną przy piśmie z dnia 3 sierpnia 2012 r. nr SPS-023-7312/12, w sprawie jednoznacznej interpretacji przepisów dotyczących umorzenia podatków przekształconych samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, uprzejmie przedstawiam, co następuje. Stosownie do art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749) organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zaległości podatkowych w trybie powołanego wyżej przepisu ma charakter fakultatywny i oparte jest na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia wyraża się w tym, iż organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Uprawnienie organu do udzielenia przedmiotowej ulgi jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru zawartymi w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych, o której mowa w powołanym przepisie, nie stosuje się do należności przypadających od płatników, co wynika a contrario z uregulowań art. 67c § 1 Ordynacji podatkowej. Z kolei art. 190 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654, z późn. zm.) przewiduje umorzenie określonych w tej ustawie zobowiązań publicznoprawnych jako mechanizm wsparcia procesu przekształceń dla organów założycielskich samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Przepis ten stanowi, że jeżeli podmiot tworzący przekształcił samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej w spółkę kapitałową na zasadach określonych w art. 69-82 w okresie do dnia 31 grudnia 2013 r., zobowiązania podmiotu tworzącego przejęte od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 191 i art. 192 ust. l, umarza się. Zgodnie z art. 191 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej umorzeniu podlegają znane na dzień 31 grudnia 2009 r. zobowiązania podmiotu tworzącego przejęte od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej wraz z odsetkami z tytułu podatków wobec budżetu państwa oraz należności celnych. Jednocześnie art. 192 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej stanowi, że umorzeniu nie podlegają zobowiązania z tytułu: 1) zaległości podatkowych i celnych określonych w decyzji właściwego organu podatkowego, organu celnego lub organu kontroli skarbowej, 2) składek na ubezpieczenia społeczne i składek na Fundusz Pracy, 3) wpłat do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, 4) opłat i kar dla Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, budżetów powiatów i budżetów gmin, 5) opłat za użytkowanie wieczyste gruntów Skarbu Państwa. Określone w wyniku postępowania kontrolnego, jeżeli zaległości te określone zostały w związku z dokonywaniem czynności prawnych mających na celu obejście przepisów podatkowych o należnościach celnych, o ubezpieczeniach społecznych lub przepisów dotyczących wymiaru i poboru tych należności. Tryb umorzenia należności, o których mowa w art. 191 i 192 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej, określa art. 195 tej ustawy. Dokonując analizy cytowanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o działalności leczniczej, można stwierdzić, że obligatoryjne umorzenie zobowiązań publicznoprawnych, o którym mowa w ustawie o działalności leczniczej, jest samodzielną instytucją prawną, którą należy rozpatrywać w oderwaniu od ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych udzielanej w ramach uznania administracyjnego na podstawie Ordynacji podatkowej. Warto podkreślić, że katalog zobowiązań niepodlegających umorzeniu, o którym mowa w art. 192 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej, ma charakter zamknięty. Skoro należności podatkowe przypadające od płatników nie zostały w tym katalogu wymienione, to należy uznać, że przepisy art. 190 oraz art. 191 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej umożliwiają ich umorzenie. Przyjąć zatem należy, że brak po stronie płatnika legitymacji prawnej do ubiegania się o umorzenie zaległości podatkowych na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nie może być rozumiany jako ograniczenie w stosowaniu mechanizmu wsparcia określonego w art. 190 ustawy o działalności leczniczej. Biorąc powyższe pod uwagę, pragnę poinformować, że w pełni podzielam stanowisko pani poseł, że przepisy ustawy o działalności leczniczej stanowią samodzielną materialnoprawną podstawę do umarzania zobowiązań z tytułu podatków. Z poważaniem Podsekretarz stanu Maciej Grabowski