2015 Danuta Pietraszewska

A+

Interpelacja w sprawie zamierzeń rządu dotyczących unormowania sytuacji zeszłorocznych absolwentów uczelni o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej

ZAPYTANIE NR 790
Wpłyneło dnia: 22-01-2008, Ogłoszone dnia: 07-02-2008 - posiedzenie nr 8
Nadawca: Danuta Pietraszewska
Adresat: Minister Obrony Narodowej
Kilkunastu tysiącom zeszłorocznych absolwentów grozi zawieszenie na rok planów osobistych i zawodowych. Nie mają oni uregulowanego stosunku do służby wojskowej, w związku z czym w wielu branżach są pozbawieni możliwości podjęcia pracy zawodowej (uregulowany stosunek do służby wojskowej jest warunkiem przyjęcia); nie posiadają zdolności kredytowej; nie wolno im zaciągać zobowiązań (np. abonament u operatora komórkowego). Jakiekolwiek planowanie przyszłości może pokrzyżować nagłe powołanie do wojska 900 spośród nich, ponieważ tylu Ministerstwo Obrony Narodowej jest w stanie przeszkolić. Obciążanie studentów winą za sytuację, w której się znaleźli, nie jest w pełni uzasadnione. Pomysł wakacyjnego szkolenia był niedopracowany, przygotowany na szybko, akcja informacyjna za słaba. Nie uwzględniono faktów, iż znaczna część studentów podczas wakacji dorabia, odbywa staże zawodowe, praktyki, często poza granicami kraju, lub po prostu się dokształca. Studenci, którzy świadomie dokonali wyboru zaoferowanego im przez władzę, liczyli na wyższy stopień wojskowy - 3-miesięczna służba po studiach miała im dać stopień podporucznika rezerwy i możliwość pozostania w armii; szkolenia wakacyjne honorowały ich stopniem młodszego chorążego rezerwy. 12-miesięczne oczekiwanie na rozwiązanie problemu nie tylko utrudni rozwój kariery zawodowej, ale w wielu wypadkach podjęcie decyzji o założeniu rodziny. Szanowny Panie Ministrze! W związku z powyższym zwracam się do Pana z pytaniami: Dlaczego kilkanaście tysięcy absolwentów ma czekać rok w niepewności, jeżeli Ministerstwo Obrony Narodowej przewiduje przeszkolenie zaledwie 900 osób? Jakie rozwiązanie dla młodych ludzi w wyżej opisanej sytuacji przewiduje rząd? Czy obecna sytuacja zostanie uwzględniona podczas prac legislacyjnych projektu ustawy w sprawie przeniesienia części poborowych do rezerwy? Na jakim etapie są te prace? Czy w związku z planami utworzenia zawodowej armii od 2009 r. rząd zamierza podjąć jakieś środki w ww. sprawie? Z poważaniem Poseł Danuta Pietraszewska
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Bogdan Klich - minister obrony narodowej
Wpłyneła dnia: 26-02-2008, Ogłoszona dnia: 13-03-2008 - posiedzenie nr 10
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pani Poseł Danuty Pietraszewskiej w sprawie zamierzeń rządu dotyczących unormowania sytuacji zeszłorocznych absolwentów uczelni o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej (SPS-023-790/08), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) nakłada na wszystkich obywateli polskich szereg obowiązków, z których jednym z podstawowych jest, wynikający z art. 85, obowiązek obrony ojczyzny. Zakres tego obowiązku w postaci służby wojskowej określa ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416, ze zm.). Ustawą z dnia 13 września 2002 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 166, poz. 1363) wprowadzono możliwość uregulowania stosunku do służby wojskowej w czasie trwania studiów w formie odbycia zajęć z przysposobienia obronnego, a następnie, po złożeniu wniosku, odbycia sześciotygodniowego przeszkolenia wojskowego studentów. Wspomniane unormowania prawne umożliwiają wszystkim studentom i absolwentom szkół wyższych uregulowanie stosunku do służby wojskowej już w czasie trwania studiów albo po ich zakończeniu, a skorzystanie z powyższej możliwości zależy wyłącznie od samych zainteresowanych. Powyższe zmiany ustawowe wprowadzające nowe rozwiązania ułatwiające studentom wywiązanie się z konstytucyjnego obowiązku zostały wprowadzone w życie z inicjatywy i na wnioski organów przedstawicielskich studentów. Procedury związane ze stworzeniem regulacji prawnych dających możliwość ˝odbycia wojska˝ w czasie studiów rozpoczęły się już w 2000 r. i - po szeregu konsultacji z przedstawicielami wszystkich środowisk studenckich - wdrożone zostały w życie w drodze wspomnianej wcześniej ustawy z dnia 13 września 2002 r. Miały zastosowanie do studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2002/2003. W związku z powyższym osoby już studiujące (które rozpoczęły studia w roku akademickim 2001/2002 i wcześniej) nie miały prawnej możliwości skorzystania z nowych regulacji. Dlatego też minister obrony narodowej na przestrzeni ostatnich lat jednorazowym aktem prawnym (corocznie wydawanym rozporządzeniem) przenosił przedmiotową grupę poborowych (absolwentów) do rezerwy bez odbycia przeszkolenia wojskowego. Rozporządzenie o przeniesieniu części poborowych do rezerwy stanowi wykonanie upoważnienia zawartego w art. 46 ust. 7 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Pragnę podkreślić, że upoważnienie to nie jest przepisem obligatoryjnym, lecz fakultatywnym. Oznacza to, że powyższa delegacja uprawnia ministra obrony narodowej do elastycznego zarządzania zasobami osobowymi poborowych, godząc interes Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z oczekiwaniami społecznymi obywateli (poborowych), których nie planuje się powołać do odbycia służby wojskowej, a ich pozostawanie w dyspozycji do powołania wiąże się z szeregiem ograniczeń, jakie napotykają w życiu codziennym w związku z nieuregulowanym stosunkiem do służby wojskowej. Każdego roku (na przestrzeni ostatnich 7 lat) przygotowanie projektu rozporządzenia poprzedzane jest przeprowadzeniem stosownych analiz stanu zasobów poborowych znajdujących się w ewidencji wojskowych komendantów uzupełnień (szczególnie ich jakości) w odniesieniu do rzeczywistych potrzeb Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W ubiegłym roku kwestię uregulowania stosunku do służby wojskowej absolwentów szkół wyższych normowały przepisy rozporządzenia ministra obrony narodowej z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie przeniesienia części poborowych do rezerwy (Dz. U. Nr 121, poz. 834). W bieżącym roku zakłada się, że wcześniejszemu przeniesieniu do rezerwy bez odbycia służby wojskowej, przed upływem okresu dyspozycji do powołania, podlegać będą osoby o zróżnicowanym statusie prawnym (planuje się m.in., że będą to poborowi o niskim poziomie wykształcenia). Ponadto przewiduje się, iż projektowane rozporządzenie dotyczyć będzie absolwentów szkół wyższych, którzy uzyskali ten status w 2008 r. lub wcześniej, a studia rozpoczęli przed rokiem akademickim 2002/2003. Takie rozwiązanie wychodzi naprzeciw oczekiwaniom osób studiujących na kierunkach specjalistycznych, gdzie proces kształcenia trwa 6 lat, np. studia medyczne, a także osób, które z różnych przyczyn skorzystały z urlopów dziekańskich i w związku z powyższym czas trwania ich studiów został wydłużony, przy czym przez cały okres od rozpoczęcia studiów nie utracili statusu studenta. Jednocześnie pragnę poinformować, że o ile wspomniane wyżej analizy stanu zasobów poborowych, dokonywane pod kątem potrzeb Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, potwierdzą zasadność wydania tego rozporządzenia, wejdzie ono w życie w drugiej połowie 2008 r. Podsumowując, pragnę zauważyć, że liczna rzesza poborowych - studentów, świadomie podchodzących do swej przyszłości i chcących odpowiedzialnie wywiązać się z konstytucyjnego obowiązku obrony, podejmowała i podejmuje w czasie studiów obowiązki i korzystając z przysługujących im praw, inwestując czas oraz wysiłek na realizację dodatkowych zadań, uregulowała stosunek do służby wojskowej, nim stali się absolwentami. Realizacja powyższego wymagała od nich odbycia zajęć z dodatkowego, nieobowiązkowego przedmiotu - przysposobienia obronnego, zaliczenia stosownego egzaminu końcowego, złożenia wniosku o przeznaczenie do odbycia sześciotygodniowego przeszkolenia wojskowego studentów i jego odbycia w przerwie wakacyjnej w centrach i ośrodkach szkolenia, w formie skoszarowanej. Z chwilą zwolnienia z jednostki wojskowej po odbyciu przeszkolenia zostali przeniesieni do rezerwy i w pozostałym okresie studiów legitymowali się uregulowanym stosunkiem do służby wojskowej. Zatem uwolnienie od obowiązku odbycia przeszkolenia wojskowego absolwentów, którzy nie podjęli żadnych działań, aby skorzystać ze stworzonych im ułatwień, byłoby krzywdzące i społecznie nie do zaakceptowania. Byłoby także czynnikiem demotywującym do odbywania przeszkolenia wojskowego w czasie trwania studiów i uniemożliwiłoby przygotowywanie kadr oficerskich na potrzeby mobilizacyjne, co nie leży także w interesie państwa. Zatem wcześniejsze zadbanie przez studenta o własne sprawy w zakresie uregulowania stosunku do służby wojskowej eliminuje dwunastomiesięczny okres oczekiwania na powołanie na przeszkolenie wojskowe absolwentów (bądź też przeniesienie do rezerwy bez odbycia tego przeszkolenia) po zakończeniu studiów. Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, pozostaję w przekonaniu, że uzna je Pan Marszałek za wystarczające. Z wyrazami szacunku i poważania Minister Bogdan Klich