2015 Danuta Pietraszewska

A+

Interpelacja w sprawie zamierzeń rządu w celu unormowania sytuacji tegorocznych absolwentów uczelni o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej

ZAPYTANIE NR 8559
Wpłyneło dnia: 14-06-2007, Ogłoszone dnia: 28-06-2007 - posiedzenie nr 44
Nadawca: Danuta Pietraszewska
Adresat: Minister Obrony Narodowej
Kilkunastu tysiącom tegorocznych absolwentów grozi zawieszenie na rok planów osobistych i zawodowych. Nie mają oni uregulowanego stosunku do służby wojskowej, w związku z czym w wielu branżach są pozbawieni możliwości podjęcia pracy zawodowej (uregulowany stosunek do służby wojskowej jest warunkiem przyjęcia); nie posiadają zdolności kredytowej; nie wolno im zaciągać zobowiązań (np. abonament u operatora komórkowego). Jakiekolwiek planowanie przyszłości może pokrzyżować nagłe powołanie do wojska 900 spośród nich, ponieważ tylu Ministerstwo Obrony Narodowej jest w stanie przeszkolić. Obciążanie studentów winą za sytuację, w której się znaleźli, nie jest w pełni uzasadnione. Pomysł wakacyjnego szkolenia był niedopracowany, przygotowany na szybko, akcja informacyjna za słaba. Nie uwzględniono faktów, iż znaczna część studentów podczas wakacji dorabia, odbywa staże zawodowe, praktyki, często poza granicami kraju, lub po prosu dokształca się. Studenci, którzy świadomie dokonali wyboru, zaoferowanego im przez władzę, liczyli na wyższy stopień wojskowy - 3-miesięczna służba po studiach miała im dać stopień podporucznika rezerwy i możliwość pozostania w armii; szkolenia wakacyjne honorowały ich stopniem młodszego chorążego rezerwy. 12-miesięczne oczekiwanie na rozwiązanie problemu nie tylko utrudni rozwój kariery zawodowej, ale i w wielu wypadkach podjęcie decyzji o założeniu rodziny. Szanowny Panie Ministrze! W związku z powyższym zwracam się do Pana z pytaniami: - Dlaczego kilkanaście tysięcy absolwentów ma czekać rok w niepewności, jeżeli Ministerstwo Obrony Narodowej przewiduje przeszkolenie zaledwie 900 osób? - Jakie rozwiązanie dla sytuacji młodych ludzi przewiduje rząd? - Czy obecna sytuacja zostanie uwzględniona podczas prac legislacyjnych nad projektem rozporządzenia w sprawie przeniesienia części poborowych do rezerwy? Na jakim etapie są owe prace? Z poważaniem Poseł Danuta Pietraszewska
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Aleksander Szczygło - minister obrony narodowej
Wpłyneła dnia: 12-07-2007, Ogłoszona dnia: 23-08-2007 - posiedzenie nr 46
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pani Poseł Danuty Pietraszewskiej w sprawie zamierzeń rządu w celu unormowania sytuacji tegorocznych absolwentów uczelni o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej (SPS-023-8559/07), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień. Na wstępie pragnę wskazać, iż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) nakłada na wszystkich obywateli polskich szereg obowiązków. Jednym z nich jest wynikający z normy art. 85 obowiązek obrony Ojczyzny. Zakres tego obowiązku, w postaci służby wojskowej, określa ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416, ze zm.). Przytoczone powyżej unormowania prawne od 2002 r. umożliwiają wszystkim studentom uregulowanie stosunku do służby wojskowej jeszcze podczas trwania studiów. Skorzystanie z tej możliwości jest uzależnione wyłącznie od woli samych zainteresowanych. Dla absolwentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2002/2003 i w latach następnych ustawą z dnia 13 września 2002 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 166, poz. 1363) wprowadzono możliwość uregulowania stosunku do służby wojskowej w formie odbycia sześciotygodniowego przeszkolenia wojskowego studentów w czasie trwania studiów. Możliwość ta została wprowadzona w życie z inicjatywy i na wnioski organów przedstawicielskich studentów. Procedury związane ze stworzeniem regulacji prawnych dających możliwość odbycia służby wojskowej w czasie studiów rozpoczęły się już w roku 2000 i - po szeregu konsultacji z przedstawicielami wszystkich środowisk studenckich - wdrożone zostały w życie w drodze przywołanej wcześniej ustawy z dnia 13 września 2002 r. Miały one zastosowanie do studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2002/2003. W związku z tym osoby już studiujące, które rozpoczęły studia w roku akademickim 2001/2002 bądź wcześniej, nie miały prawnej możliwości skorzystania z tych regulacji. Dlatego też Minister Obrony Narodowej na przestrzeni ostatnich lat jednorazowymi aktami prawnymi (corocznie wydawanymi rozporządzeniami) przenosił absolwentów szkół wyższych do rezerwy bez odbycia przeszkolenia wojskowego. Rozporządzenia o przeniesieniu części poborowych do rezerwy stanowią wykonanie dyspozycji normy zawartej w art. 46 ust. 7 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Należy jednak mieć na uwadze fakt, że upoważnienie to nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz fakultatywny. Oznacza to, iż wspomniana delegacja uprawnia Ministra Obrony Narodowej do elastycznego zarządzania zasobami osobowymi poborowych, godząc tym samym interes Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z oczekiwaniami poborowych, których nie planuje się powołać do odbycia służby wojskowej. Ich pozostawanie w oczekiwaniu do powołania do odbycia służby wojskowej wiąże się bowiem z szeregiem ograniczeń, jakie napotykają w życiu codziennym w związku z nieuregulowanym stosunkiem do służby wojskowej. W każdym roku na przestrzeni ostatnich siedmiu lat przygotowanie projektu rozporządzenia poprzedzane jest przeprowadzeniem stosownych analiz stanu zasobów poborowych znajdujących się w ewidencji wojskowych komendantów uzupełnień, a szczególnie ich jakości, w odniesieniu do rzeczywistych potrzeb Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W bieżącym roku postanowiono, że wcześniejszemu przeniesieniu do rezerwy bez odbycia obowiązkowej służby wojskowej przed upływem okresu, w jakim poborowy może oczekiwać powołania, podlegać będą osoby o zróżnicowanym statusie prawnym. Będą to m.in. poborowi o niskim poziomie wykształcenia bądź jego braku. Przeniesieniu do rezerwy podlegać będą także absolwenci szkół oficerskich i aspiranckich (chorążych) Policji, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej, którzy w myśl art. 44 ust. 1 pkt 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej nie podlegają powołaniu do czynnej służby wojskowej, o ile bezpośrednio po zakończeniu studiów (nauki) podjęli służbę w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej lub Państwowej Straży Pożarnej. Postanowienia rozporządzenia z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie przeniesienia części poborowych do rezerwy (Dz. U. Nr 121, poz. 834), w zakresie absolwentów szkół wyższych, odnoszą się wyłącznie do tych absolwentów przeznaczonych do odbycia przeszkolenia wojskowego, którzy uzyskali ten status w 2007 r. lub wcześniej, a studia rozpoczęli przed rokiem akademickim 2002/2003. Termin ten nie jest przypadkowy, ma za zadanie wyjść naprzeciw oczekiwaniom osób studiujących na kierunkach specjalistycznych, gdzie proces kształcenia trwa sześć lat (jak np. studia medyczne), a także osób, które z różnych przyczyn skorzystały z urlopów dziekańskich i w związku z powyższym czas trwania ich studiów został wydłużony, przy czym przez cały okres studiów nie utracili statusu studenta. Na podstawie wspomnianych analiz stanu zasobów poborowych wynika, że w 2007 r. absolwentami szkół wyższych zostanie liczna grupa studentów (ponad 6 tys.), którzy rozpoczęli studia przed rokiem akademickim 2002/2003. Co więcej, powyższy przepis będzie miał również zastosowanie do absolwentów z lat ubiegłych, którzy rozpoczęli studia przed rokiem akademickim 2002/2003 i nie zostali dotychczas przeniesieni do rezerwy. Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż liczna grupa poborowych - studentów, świadomie podchodzących do swej przyszłości i odpowiedzialnie chcących wywiązać się z konstytucyjnego obowiązku obrony, uregulowała stosunek do służby wojskowej, zanim stali się absolwentami. Realizacja tego obowiązku wymagała od nich odbycia zajęć z dodatkowego i nieobowiązkowego przedmiotu, jakim jest przysposobienie obronne, zaliczenia stosownego egzaminu końcowego, złożenia wniosku o przeznaczenie do odbycia sześciotygodniowego przeszkolenia wojskowego studentów oraz jego odbycie w przerwie wakacyjnej w centrach lub ośrodkach szkolenia, w formie skoszarowanej. Z chwilą zwolnienia z jednostki wojskowej, po odbyciu przeszkolenia, poborowi ci zostali przeniesieni do rezerwy i w pozostałym okresie studiów legitymowali się już uregulowanym stosunkiem do służby wojskowej. Zatem uwolnienie od obowiązku odbycia przeszkolenia wojskowego absolwentów, którzy nie podjęli żadnych działań, aby skorzystać ze stworzonych im ułatwień ustawowych, byłoby krzywdzące i społecznie nie do zaakceptowania. Ponadto stanowiłoby także czynnik demotywujący do odbywania przeszkolenia wojskowego w czasie trwania studiów oraz uniemożliwiłoby przygotowywanie kadr oficerskich na potrzeby mobilizacyjne, co także nie leży w interesie Państwa. Należy zatem stwierdzić, iż jak najwcześniejsze zadbanie przez studenta o własne sprawy odnośnie uregulowania stosunku do służby wojskowej eliminuje dwunastomiesięczny okres oczekiwania na powołanie do odbycia przeszkolenia wojskowego absolwentów i w konsekwencji przeniesienie do rezerwy bez odbycia przeszkolenia po zakończeniu studiów. Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, pozostaję w przekonaniu, że uzna je Pan Marszałek za wystarczające. Z wyrazami szacunku i poważania Minister Aleksander Szczygło