2015 Danuta Pietraszewska

A+

Interpelacja w sprawie roszczeń lekarzy o przyznanie czasu wolnego oraz o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych w związku z pracą świadczoną w ramach dyżurów medycznych

ZAPYTANIE NR 8885
Wpłyneło dnia: 04-07-2007, Ogłoszone dnia: 23-08-2007 - posiedzenie nr 46
Nadawca: Danuta Pietraszewska, Elżbieta Pierzchała
Adresat: Minister Zdrowia
Od chwili wstąpienia Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.) w Polsce nie mają zastosowania przepisy dotyczące czasu pracy lekarzy, zawarte w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej. Stosuje się natomiast bezpośrednio przepisy zawarte w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 2003/88/WE z dnia 4 listopada 2003 r. oraz związane z tą dyrektywą orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Tak więc od 1 maja 2004 roku norma czasu pracy lekarzy w Polsce wynosi tyle, ile przewiduje Kodeks pracy dla wszystkich innych pracowników. Na tej podstawie wnioskować można, że każda praca lekarzy wykonywana po godzinach normalnego czasu pracy jest pracą w godzinach nadliczbowych, czyli powinna być wynagradzana. Odnosi się to również do dyżurów pełnionych przez lekarzy. Przepis, iż dyżur medyczny nie jest czasem pracy, zawarty w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej musi ustąpić dyrektywie unijnej i orzecznictwu Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Przepisy te uznają dyżur lekarza wykonywany w miejscu pracy wskazanym przez pracodawcę za pracę. Zaznaczam również, iż obowiązuje, zawarte w Kodeksie pracy, ograniczenie ilości godzin nadliczbowych, a zatem i ˝dyżurowych˝, do 150 w roku. Konsekwencją wyroku w sprawie Pana dr. Czesława Misia jest korzystanie ze wskazanej przez niego drogi ochrony prawnej przez coraz większą liczbę lekarzy. W związku z tym lekarze, którzy pełnili dyżury medyczne w czasie od 1 maja 2004 roku, mogą występować z roszczeniem wobec swojego pracodawcy o wypłatę wynagrodzenia będącego różnicą między kwotą wynagrodzenia za godziny nadliczbowe (za pełnione dyżury) a kwotą wynagrodzenia za dyżury uzyskanego faktycznie (wynikającego z ustawy o zakładach opieki zdrowotnej). Zgodnie z przepisami, lekarze mogą występować z roszczeniem o udzielenie czasu wolnego za czas przepracowany ponad normę. Mając również na uwadze fakt trwających nieprzerwanie strajków lekarzy oraz coraz większą liczbę składanych przez lekarzy wniosków do sądów, nie ma wątpliwości, iż uwzględnienie żądań lekarzy za okres, począwszy od 1 maja 2004 r., doprowadzi do dezorganizacji obowiązującego systemu opieki oraz bezpieczeństwa zdrowotnego w Polsce. W związku z powyższym kieruję do Pana Ministra pytania: - Na jakim etapie prac jest zapowiadana od stycznia bieżącego roku nowelizacja ustawy o zakładach opieki zdrowotnej w zakresie dostosowania jej postanowień do dyrektywy 2003/88/WE? - W jaki sposób rząd zamierza rozwiązać kwestię tych roszczeń oraz jakie przewiduje zastosować środki wsparcia organizacyjnego i finansowego wobec bezpośrednich adresatów roszczeń - szpitali? Z wyrazami szacunku Posłanki Danuta Pietraszewska i Elżbieta Pierzchała
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Anna Gręziak - podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia
Wpłyneła dnia: 09-08-2007, Ogłoszona dnia: 23-08-2007 - posiedzenie nr 46
Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację, nr SPS-023-8885-07, Pani Poseł Danuty Pietraszewskiej oraz Pani Poseł Elżbiety Pierzchały w sprawie roszczeń lekarzy o przyznanie czasu wolnego oraz o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych w związku z pracą świadczoną w ramach dyżurów medycznych uprzejmie przedkładam następujące wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do oceny sytuacji prawnej przepisów prawa krajowego, regulujących zasady pełnienia dyżurów medycznych w zakładach opieki zdrowotnej po wejściu Polski do Unii Europejskiej, informuję, że na gruncie prawa wspólnotowego zagadnienia z zakresu czasu pracy uregulowane zostały w dyrektywie 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie niektórych aspektów organizacji czasu pracy. Przepisy przedmiotowej dyrektywy zostały implementowane do krajowego ustawodawstwa przepisami Kodeksu pracy, wprowadzającymi minimalne wymogi m.in. w zakresie czasu pracy oraz okresów odpoczynku. Przepisy prawne regulujące kwestie dotyczące dyżuru medycznego po implementacji dyrektywy do krajowego porządku prawnego nie uległy zmianie. Problem w zakresie niezgodności uregulowań dotyczących kwestii pełnienia dyżurów medycznych wynika z faktu wydania przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości interpretacji przepisów ww. dyrektywy, w której stwierdził, że: ˝dyżur pełniony przez lekarza mającego obowiązek znajdować się w szpitalu musi być w całości uważany za czas pracy, nawet wówczas, jeżeli taka osoba może odpoczywać w miejscu pracy w czasie, w którym jej usługi nie są potrzebne˝. Odnosząc się do pytania pierwszego, uprzejmie wyjaśniam, iż ustawa o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, dostosowująca ustawę z dnia 31 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej do przepisów dyrektywy 2003/88/WE z uwzględnieniem ww. wykładni Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, została uchwalona przez Sejm RP w dniu 5 lipca 2007 r. Przedmiotowa ustawa przewiduje w szczególności wprowadzenie do ustawy o zakładach opieki zdrowotnej przepisów zgodnie, z którymi czas pełnienia dyżuru medycznego pełnionego przez lekarzy oraz innych posiadających wyższe wykształcenie pracowników wykonujących zawód medyczny, zatrudnionych w zakładach opieki zdrowotnej przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych, będzie wliczany do czasu pracy. Odpowiadając na pytanie drugie dotyczące kwestii roszczeń lekarzy wynikających z niedostosowania ustawodawstwa krajowego, uprzejmie informuję, iż dyrektywa 2003/88/WE nie określa zasad wynagradzania pracowników. Roszczenia lekarzy mają charakter indywidualnych roszczeń z zakresu prawa pracy w związku, z czym mogą one być rozpatrywane wyłącznie przez właściwe do rozpatrywania spraw z zakresu prawa pracy sądy pracy, które orzekając, brać muszą pod uwagę ocenę indywidualnego stanu faktycznego zaistniałego w związku z pełnieniem dyżurów medycznych przez określonego lekarza na rzecz konkretnego zakładu opieki zdrowotnej (pracodawcy). Z wyrazami szacunku Podsekretarz stanu Anna Gręziak