2015 Danuta Pietraszewska

A+

Interpelacja w sprawie pielęgniarskiej opieki środowiskowej wykonywanej na rzecz mieszkańców domów pomocy społecznej

ZAPYTANIE NR 8946
Wpłyneło dnia: 01-04-2009, Ogłoszone dnia: 23-04-2009 - posiedzenie nr 40
Nadawca: Danuta Pietraszewska
Adresat: Minister Zdrowia
Dyrektorzy domów pomocy społecznej zaniepokojeni odchodzeniem pielęgniarek do pracy w szpitalach oraz koniecznością korzystania z niewydolnej podstawowej opieki zdrowotnej w zakresie pielęgniarskiej opieki środowiskowej postulują zmiany w obowiązujących przepisach, tak by umożliwić jak największej liczbie pielęgniarek wykonywanie zawodu w formie indywidualnej lub grupowej praktyki wykonywanej w miejscu pobytu chorego. Przede wszystkim należałoby wyłączyć spod rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie wymagań technicznych i sanitarnych dla pomieszczeń, w których można wykonywać praktykę pielęgniarek i położnych oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać urządzenia i sprzęt medyczny umożliwiający udzielenie świadczeń zdrowotnych (Dz. U. Nr 56, poz. 397) te praktyki pielęgniarskie, które wykonują wyłącznie w miejscu pobytu chorego. Dodatkowo specyfika pracy pielęgniarki środowiskowej powoduje, że utrzymanie gabinetu o bardzo wysokich standardach, z którego korzysta się sporadycznie lub w ogóle, jest bardzo kosztowne i nieuzasadnione, a w przypadku jednoosobowej działalności niemożliwe. Wyłączenie praktyki pielęgniarskiej opieki środowiskowej spod cytowanego rozporządzenia z pewnością wpłynęłoby na większe zainteresowanie wśród pielęgniarek rejestrowaniem praktyk pielęgniarskich oferujących wyłącznie pielęgniarską opiekę środowiskową, obniżyłoby koszty tworzenia i utrzymania takiej praktyki i w rezultacie dawało możliwość zapewnienia właściwej opieki pielęgniarskiej mieszkańcom domów pomocy społecznej. Kolejną istotną dla praktyki pielęgniarskiej opieki środowiskowej sprawą jest umożliwienie rozliczenia kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia w taki sposób, by jednocześnie móc stosować kwindesencyjną i zadaniową formę finansowania. Pod rządami obecnie obowiązujących przepisów, w chwili zawierania kontraktu z NFZ praktyka pielęgniarska musi zaoptować wyłącznie jedną z tych form, obowiązującą później przez cały okres trwania kontraktu. Biorąc pod uwagę specyfikę opieki środowiskowej, gdy często w trakcie roku zmienia się sytuacja zdrowotna zaoptowanych pacjentów, możliwość elastycznego rozliczenia kontraktu dałaby praktykom pielęgniarskiej opieki środowiskowej swobodę w prowadzeniu pacjentów. Troską dyrektorów domów pomocy społecznej jest zapewnienie właściwej i pełnej opieki pielęgnacyjnej swoim mieszkańcom. W obecnym stanie rzeczy POZ nie daje takiej gwarancji, gdyż o tym, czy będzie zawarty kontrakt z pielęgniarską opieką środowiskową i w jakim zakresie, decyduje sam POZ. Tymczasem opieka pielęgniarska w domach pomocy społecznej nie może zależeć od tego, czy POZ zawarł kontrakt na pielęgniarską opiekę środowiskową i czy mu się to opłaca. Stąd postulat o zmianę przepisów i ułatwienie powstawania praktyk pielęgniarskiej opieki środowiskowej specjalizującej się w świadczeniu usług pielęgniarskich w miejscu pobytu chorego, w tym w domach pomocy społecznej. Uznając logikę postulatów dyrektorów domów pomocy społecznej, kieruję do Pani Minister zapytanie: Czy rząd przewiduje podjęcie prac w postulowanym zakresie, uwzględniających zarówno słuszny interes pielęgniarek środowiskowych, jak i mieszkańców domów pomocy społecznej i gwarantujących obu środowiskom poszanowanie praw? Z wyrazami szacunku Poseł Danuta Pietraszewska
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Adam Fronczak - podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia
Wpłyneła dnia: 07-05-2009, Ogłoszona dnia: 21-05-2009 - posiedzenie nr 42
Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją złożoną przez panią poseł Danutę Pietraszewską, otrzymaną przy piśmie z dnia 15 kwietnia 2009 r., znak: SPS-023-8946/09, w sprawie pielęgniarskiej opieki środowiskowej wykonywanej na rzecz mieszkańców domów pomocy społecznej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji w przedmiotowej sprawie. Obszar zagadnień związanych z zapewnieniem dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osobom przebywającym w domach pomocy społecznej był przedmiotem zainteresowania sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. W dniu 8 stycznia 2009 r. odbyło się kolejne posiedzenie komisji, podczas którego została rozpatrzona odpowiedź na dezyderat nr 1 w sprawie zapewnienia dostępu do świadczeń zdrowotnych osobom przebywającym w domach pomocy społecznej oraz placówkach zapewniających całodobową opiekę. W toku prowadzonej dyskusji ustalono, że istniejące rozwiązania nie zabezpieczają w pełni potrzeb osób przebywających w domach pomocy społecznej, ale podjęta przez ministra pracy i polityki społecznej inicjatywa powołania międzyresortowego zespołu roboczego z udziałem przedstawicieli ministra pracy i polityki społecznej, przedstawicieli Narodowego Funduszu Zdrowia, Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych oraz z wytypowanymi przedstawicielami resortu zdrowia przyczyni się do poprawy sytuacji w powyższym obszarze. Informuję, że celem prac zespołu jest wypracowanie optymalnych rozwiązań związanych z zabezpieczeniem pełnej dostępności do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. Poniżej przedstawiam informacje na temat obowiązujących uregulowań prawnych związanych z udzielaniem świadczeń opieki zdrowotnej. Warunki udzielania i zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także zasady i tryb finansowania tych świadczeń, zostały określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027, ze zm.) oraz aktach wykonawczych do tej ustawy i zarządzeniach prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczących postępowań w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w poszczególnych rodzajach i zakresach. Zgodnie z art. 55 przedmiotowej ustawy świadczeniodawca udzielający świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, wybrany przez świadczeniobiorcę na podstawie art. 28 i 56 ww. ustawy, zapewnia tym świadczeniobiorcom w kosztach własnej działalności między innymi dostęp do opieki ambulatoryjnej, w tym opieki w domu chorego. Ponadto świadczeniodawca udzielający świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej jest obowiązany w szczególności do postępowania zgodnie z zakresem zadań określonych w rozporządzeniu ministra zdrowia z dnia 20 października 2005 r. w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2005 r., Nr 214, poz.1816). Natomiast postępowanie w sprawie zawarcia i realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna, a także warunki wymagane od świadczeniodawców zainteresowanych zawarciem umowy w tym rodzaju reguluje w szczególności zarządzenie prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr 105/2008/DSOZ z dnia 5 listopada 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: podstawowa opieka zdrowotna, ze zm. Odnosząc się do kwestii pielęgniarskiej opieki domowej w POZ, uprzejmie informuję, iż przedmiotowe świadczenia nie są odrębnym przedmiotem kontraktowania i stanowią jedynie część świadczeń, do realizacji których pielęgniarka POZ zobowiązana jest warunkami zawartej umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Obowiązek gotowości świadczenia pielęgniarskiej opieki domowej w POZ, zgodnie z zapotrzebowaniem populacji objętej opieką, dotyczy każdego świadczeniodawcy udzielającego świadczeń w zakresie świadczenia pielęgniarki POZ. Pielęgniarska opieka domowa w POZ ma na celu poprawę dostępności świadczeń dla osób dotkniętych chorobą lub jej skutkami, potrzebujących (bez względu na wiek) czasowej lub stałej opieki realizowanej przez pielęgniarkę POZ w domu chorego (bez względu na to, czy jest to dom prywatny, czy też ma formę instytucjonalną, np. dom pomocy społecznej). Mając na uwadze powyższe przepisy, uprzejmie wyjaśniam, iż osoba mieszkająca w domu pomocy społecznej ma takie samo prawo do świadczeń opieki zdrowotnej jak osoba zamieszkująca w każdym innym miejscu, na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Pielęgniarka POZ, w ramach umowy zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia, obowiązana jest do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w gabinecie pielęgniarki POZ oraz w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy, również w domach pomocy społecznej. Realizacja opieki nad osobami, które złożyły stosowną deklarację wyboru, odbywa się pomiędzy godzinami 8.00 i 18.00, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy - zgodnie z harmonogramem pracy przedstawionym przez świadczeniodawcę do umowy. Odnosząc się do kolejnej kwestii dotyczącej ˝umożliwienia jak największej liczbie pielęgniarek wykonywania zawodu w formie indywidualnej lub grupowej praktyki wykonywanej w miejscu pobytu chorego˝, uprzejmie informuję, iż zgodnie z art. 159 ust. 2 cytowanej na wstępie ustawy umowę w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej zawiera się ze świadczeniodawcą spełniającym warunki do zawarcia umowy określone przez prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. W związku z tym o zawarcie umowy mogą ubiegać się na równych prawach wszyscy świadczeniodawcy spełniający wymogi konieczne do udzielania świadczeń w danym zakresie. Ponadto, mając na uwadze zagadnienie dotyczące umożliwienia pielęgniarkom POZ ˝mieszanej metody˝ finansowania świadczeń, uprzejmie informuję, iż zgodnie z zapisem § 15 ust. 3 rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 81, poz. 484) do kompetencji prezesa funduszu należy określenie jednostek rozliczeniowych dla poszczególnych zakresów świadczeń i ustalenie wyceny poszczególnych świadczeń w tych jednostkach. Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, iż obecnie w Ministerstwie Zdrowia prowadzone są rozmowy z reprezentantami grupy zawodowej pielęgniarek i położnych z udziałem przedstawicieli kierownictwa Ministerstwa Zdrowia oraz Narodowego Funduszu Zdrowia, w czasie których podnoszone są również kwestie dotyczące metod finansowania świadczeń pielęgniarki POZ. Ostatnie spotkanie w tej sprawie odbyło się 29 kwietnia br., natomiast kolejne spotkanie planowane jest na 18 lub 19 maja br. Odnosząc się do kwestii wymogów lokalowych i sprzętowych dotyczących gabinetu pielęgniarki POZ, informuję, że wymogi te opracowano na podstawie rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie wymagań technicznych i sanitarnych dla pomieszczeń, w których można wykonywać praktykę pielęgniarek i położnych, oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać urządzenia i sprzęt medyczny umożliwiający udzielanie świadczeń zdrowotnych (Dz. U. Nr 56, poz. 397). Również stanowisko konsultanta krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego z dnia 24 kwietnia 2008 r. aprobuje aktualnie przyjęte rozwiązania prawne dotyczące funkcjonowania gabinetów pielęgniarskich. Według przedmiotowego stanowiska pomieszczeniem, w którym można wykonywać praktykę pielęgniarek, ˝jest gabinet o odpowiednim standardzie wymagań pod względem technicznym i sanitarnym, m.in. zapewniający wykonywanie praktyki zgodnie z rodzajem świadczeń zdrowotnych, aktualną wiedzą medyczną, zasadami etyki zawodowej, z poszanowaniem intymności i godności pacjentów˝. Przedstawiając powyższe, informuję, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie wymaga posiadania przez pielęgniarki i położne POZ gabinetów zabiegowych (bez względu na formę organizacyjno-prawną działalności podmiotu, który reprezentują). Wymaga natomiast posiadania przez podmioty kontraktujące świadczenia w zakresach: świadczenia pielęgniarki POZ, świadczenia położnej POZ miejsca udzielania świadczeń, tj. gabinetu pielęgniarki i/lub położnej POZ, umożliwiającego realizację świadczeń pozostających w zakresie zadań pielęgniarki i/lub położnej POZ. Zgodnie z ustawowo określonymi zasadami udzielania świadczeń w POZ świadczeniodawca zobowiązany jest do zapewnienia dostępności do świadczeń opieki ambulatoryjnej, w tym w domu chorego (art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Z poważaniem Podsekretarz stanu Adam Fronczak