2015 Danuta Pietraszewska

A+

Interpelacja w sprawie śmierci siedmiu fok w ciągu kilku ostatnich dni.

ZAPYTANIE NR 23109
Wpłyneło dnia: 15.06.2018, Ogłoszone dnia:
Nadawca: Monika Wielichowska, Bartosz Arłukowicz, Joanna Augustynowska, Paweł Bańkowski, Anna Białkowska, Bożenna Bukiewicz, Małgorzata Chmiel, Alicja Chybicka, Janusz Cichoń, Piotr Cieśliński, Zofia Czernow, Ewa Drozd, Joanna Frydrych, Grzegorz Furgo, Kinga Gajewska, Lidia Gądek, Artur Gierada, Marta Golbik, Rafał Grupiński, Andrzej Halicki, Bożena Henczyca, Jolanta Hibner, Maria Małgorzata Janyska, Bożena Kamińska, Włodzimierz Karpiński, Małgorzata Kidawa-Błońska, Marcin Kierwiński, Joanna Kluzik-Rostkowska, Magdalena Kochan, Agnieszka Kołacz-Leszczyńska, Ewa Kołodziej, Adam Korol, Leszek Korzeniowski, Robert Kropiwnicki, Wojciech Król, Józef Lassota, Gabriela Lenartowicz, Izabela Leszczyna, Aldona Młyńczak, Izabela Katarzyna Mrzygłocka, Joanna Mucha, Arkadiusz Myrcha, Anna Nemś, Dorota Niedziela, Sławomir Nitras, Paweł Olszewski, Katarzyna Osos, Paweł Papke, Danuta Pietraszewska, Teresa Piotrowska, Agnieszka Pomaska, Jacek Protas, Elżbieta Radziszewska, Grzegorz Raniewicz, Leszek Ruszczyk, Dorota Rutkowska, Marek Rząsa, Krystyna Sibińska, Tomasz Siemoniak, Bogusław Sonik, Michał Stasiński, Krystyna Szumilas, Bożena Szydłowska, Tomasz Szymański, Iwona Śledzińska-Katarasińska, Cezary Tomczyk, Anna Wasilewska, Mariusz Witczak, Marek Wójcik
Adresat: minister środowiska

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnich dniach morze wyrzuciło na plaże Zatoki Gdańskiej siedem martwych fok. Dwie z nich miały przywiązane do szyi cegły, jedna z fok miała zmiażdżoną głowę, kolejna rozcięty brzuch, innej ciało było owinięte linką. Obrażenia takie mogą dowodzić, że ktoś celowo skrzywdził foki.

Według szacunków Stacji Morskiej Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego w Helu – w ciągu ostatnich 20 lat odnotowano tylko trzy przypadki celowo zabitych zwierząt, były to dwie foki i jeden morświn. Tymczasem tylko w ciągu kilku ostatnich dni zginęło aż siedem zwierząt.

Foki są naturalnym elementem bałtyckiego ekosystemu. Dziś należą do gatunków zagrożonych. Populacja fok szarych w Polsce drastycznie się zmniejsza. Pod koniec XIX w. w Bałtyku było ich 100 tys. Dziś już tylko ok. 30 tys.

Intensywny rozwój turystyki wypiera foki z ich tradycyjnych siedlisk. Młode osobniki często są ofiarami przyłowów i giną już kilka tygodni po urodzeniu.

Panie Ministrze!

1. Jakie konkretne działania podejmuje Pański resort, aby zapewnić bezpieczeństwo fokom?

2. Jakie prewencyjne działania podejmie Pan Minister, aby zapobiec agresji wobec fok? v3. Czy w ramach tych działań mieści się zabezpieczenie fok przed ewentualną agresją ze strony środowisk naturalnie skonfliktowanych z tym gatunkiem oraz zwyrodnialców, którzy mogą być zachęcani nieodpowiedzialnymi wypowiedziami niektórych polityków? v4. Jakie działania podjął resort, aby zidentyfikować osoby odpowiedzialne za śmierć zwierząt? Czy podjął Pan współpracę z organami ścigania działającymi na rzecz ustalenia sprawców? Ich wykrycie i przykładne ukaranie może zmniejszyć klimat przyzwolenia na akty bestialstwa i ograniczyć skutki nieodpowiedzialnych zachowań niektórych polityków.

5. Czy resort wspólnie z Ministerstwem Gospodarki Wodnej i Żeglugi Śródlądowej pracuje nad powołaniem wspólnego zespołu eksperckiego, którego zadaniem będzie wypracowanie systemowych rozwiązań dotyczących szkód powodowanych w połowach? Kiedy ruszą prace zespołu?

6. Jakie działania zamierza podjąć resort środowiska, aby rozwiązać konflikt dotyczący rybołówstwa, które nie godzi się z tym, że foki jedzą ryby i korzystają także z tych uwięzionych w rybackich sieciach?

7. Czy resort opracuje alternatywne narzędzia połowowe, zmodyfikuje te już używane lub przygotuje nowe, idąc przykładem innych krajów nad Bałtykiem, gdzie fok jest o wiele więcej niż u nas?

8. Czy zamierza Pan przeprowadzić akcję służącą poinformowaniu opinii publicznej o znaczeniu ochrony zwierząt zamieszkujących Morze Bałtyckie dla zachowania jego ekosystemu, naszych zobowiązaniach międzynarodowych, możliwościach rekompensowania strat rybakom poszkodowanym w wyniku aktywności fok oraz o wysokich karach grożących zwyrodnialcom? v9. Czy przewiduje Pan inne działania o charakterze prewencyjnym służące zapobieganiu agresji w stosunku do tego gatunku?

ODPOWIEDŹ
Nadawca: Małgorzata Golińska - sekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska
Wpłyneła dnia: 04-07-2018, Ogłoszona dnia:

Szanowny Panie Marszałku,

W odpowiedzi na interpelację posłanki Moniki Wielichowskiej i grupy posłów „w sprawie śmierci siedmiu fok w ciągu kilku ostatnich dni” – K8INT23109, skierowanej na ręce

Ministra Środowiska 27 czerwca br., przedstawiam następujące informacje.

W celu zapewnienia ochrony gatunku, foka szara objęta jest ścisłą ochroną gatunkową – w chwili obecnej na mocy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. poz. 2183). Rozporządzenie to, w § 6 ust. 1 zawiera zakazy w stosunku do dziko występujących zwierząt objętych ochroną ścisłą oraz częściową, m.in. zakaz umyślnego zabijania, umyślnego okaleczania lub chwytania, niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu lub wychowu młodych.

Za złamanie tych zakazów, zgodnie z art. 131 pkt 14 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 142, z późn. zm.), grozi kara aresztu, bądź grzywny.

Ponadto, zgodnie z art. 35 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2017 r. poz. 1840 ze zm.), kto zabija zwierzę (poza sytuacjami przewidzianymi w w/w ustawie) podlega karze pozbawienia wolności do lat trzech.

Przepisy prawa w kompleksowy sposób regulują kwestie odpowiedzialności za wykroczenia lub przestępstwa związane z zabijaniem zwierząt.

Do prowadzenia czynności wyjaśniających w zakresie postępowania w sprawach o wykroczenia na mocy ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2018 r., poz. 475, z późn. zm.) uprawniona jest przede wszystkim Policja. Orzekanie w sprawach naruszania zakazów obowiązujących w stosunku do roślin, zwierząt lub grzybów objętych ochroną gatunkową, zgodnie z art. 132 ustawy o ochronie przyrody następuje na podstawie przepisów ww. Kodeksu, a zgodnie z art. 91 tej ustawy, w sprawach o wykroczenia w pierwszej instancji orzeka sąd rejonowy.

Decyzją Prokuratora Okręgowego w Gdańsku do prowadzenia postępowania dotyczącego martwych fok została wyznaczona Prokuratura Rejonowa w Gdyni. Ministerstwo Środowiska pozostaje w kontakcie z funkcjonariuszami policji na wybrzeżu, prowadzącymi tę sprawę.

Ministerstwo Środowiska współpracuje z Ministerstwem Gospodarki Wodnej i Żeglugi Śródlądowej w sprawie powołania zespołu eksperckiego ds. strat powodowanych przez ssaki i ptaki chronione. Obecnie oczekujemy na sfinalizowanie kwestii formalnych przez MGMiŻŚ.

Do działań zabezpieczających foki przed agresją ludzi można zaliczyć rekompensaty za szkody spowodowane przez foki w połowach, które mają być wypłacane przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Wyrażam nadzieję, że będzie to podstawowe narzędzie skutecznie łagodzące potencjalne konflikty, poprzez niwelowanie strat w rybach złowionych w sieci.

Resort środowiska prowadził samodzielne prace nad alternatywnymi narzędziami połowowymi, poprzez trzykrotne ogłaszanie przetargu nieograniczonego na testowanie takich narzędzi, ale z braku stosownych zgłoszeń nie doszło do wyboru wykonawcy. Dlatego jedyną możliwością działania jest bezustanne zachęcanie środowisk rybackich, aby podjęły takie działania. W trakcie uzgodnień międzyresortowych resort środowiska przekazuje uwagi do dokumentów sporządzanych przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej mające na celu ochronę bioróżnorodności Bałtyku, w tym fok. Uwagi dotyczące m.in. wykorzystania alternatywnych narzędzi połowowych znalazły swoje odbicie m.in w Programie Operacyjnym Rybactwo i Morze 2016-2020.

W obecnej sytuacji, gdzie dochodzi do zdarzeń uśmiercania osobników gatunku chronionego najistotniejsze jest szybkie ujęcie sprawców i nade wszystko eliminowanie zachowań zagrażających fokom (nie niepokojenie fok odpoczywających na plaży, stosowanie narzędzi połowowych zapobiegających przyłowom).

Ministerstwo Środowiska, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska i regionalne dyrekcje ochrony środowiska zamieszczają na swoich stronach internetowych m.in. artykuły informujące o ochronie tego gatunku oraz o tym jak zachować się w przypadku spotkania foki na plaży. Na stronach tych jednostek znajdują się również informacje piętnujące ostatnie skandaliczne przypadki zabijania fok, jak i przypominające o konsekwencjach karnych. Ponadto, resort środowiska na bieżąco włącza tematykę ochrony środowiska morskiego w kampanie edukacyjne dotyczące szeroko pojętej ochrony przyrody.

Z poważaniem

Małgorzata Golińska

Sekretarz Stanu

Ministerstwo Środowiska

/ – podpisany cyfrowo/