2015 Danuta Pietraszewska

A+

Zapytanie w sprawie finansowania i organizowania innych form wychowania przedszkolnego

ZAPYTANIE NR 1728
Wpłyneło dnia: 12-05-2008, Ogłoszone dnia: 29-05-2008 - posiedzenie nr 16
Nadawca: Danuta Pietraszewska oraz grupa posłów
Adresat: Minister Edukacji Narodowej
Szanowna Pani Minister! W styczniu br. Ministerstwo Edukacji Narodowej wydało rozporządzenie w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania. Celem rozporządzenia, jak rozumiemy, było upowszechnienie edukacji przedszkolnej poprzez ułatwienie zakładania i prowadzenia przedszkoli. To bardzo cenna inicjatywna, gdyż tylko 30% polskich dzieci w wieku 3-5 lat uczęszcza do przedszkola w porównaniu ze wskaźnikami 80, 90 i 100% w krajach Europy Zachodniej. W ponad 500 polskich gminach nie ma ani jednego przedszkola. Teoretycznie ww. rozporządzenie pozwala założyć przedszkole bez nadmiernych formalności, prowadzić je we współpracy z rodzicami, realizując program edukacji przedszkolnej choćby fragmentarycznie, i otrzymać dofinansowanie z gminy na każde dziecko. Przedszkole może założyć zarówno samorząd, organizacja pozarządowa jak i osoba fizyczna. Pani Minister! Z ogromnym niepokojem przyjmujemy fakt, że te skądinąd pozytywne zmiany prawne w praktyce są martwe. Urzędnicy pracujący w JST nie wiedzą, na jakiej zasadzie mają przyznawać dotację do nowych form przedszkolnych. Nie jest jasne, z jakich środków przedszkola mają być finansowane i jak je rejestrować. W kuratoriach i urzędach ani w ministerstwie nie sposób dowiedzieć się szczegółów. W Sejmie, na pytanie związane z problemem finansowania nowych form przedszkolnych, dostaliśmy odpowiedź, że są na ten cel przeznaczone ogromne pieniądze z UE, ok. 240 mln zł, dostępne u marszałków. Samorządy jednak najwyraźniej nie wiedzą, jak po te pieniądze sięgać, skoro wciąż składają pytania o finansowanie i sposób prowadzenia nowych form przedszkolnych. Pani Minister! Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej ma informacje od samorządów i kuratoriów oświaty na temat wdrażania w życie rozporządzenia o innych formach wychowania przedszkolnego? W jaki sposób mają być finansowane małe przedszkola? Czy samorządy otrzymają na to dodatkowe dotacje, a jeśli tak, to kiedy i w jakiej wysokości? Czy planowane są szkolenia metodyczne w związku z większym zaangażowaniem rodziców w nowe przedszkola? Czy prawdą jest, ze dofinansowanie z UE nie dotyczy zespołów przedszkolno-szkolnych? Wiemy, że takie pytania już spływały do ministerstwa, ale podawane w prasie odpowiedzi - że wszystko jest napisane w ustawie i rozporządzeniu - są niewystarczające, aby przedszkola faktycznie powstały. Jaskrawym przykładem tego, że samorządy nie dostrzegają w nowym rozporządzeniu realnej możliwości szybkiego powołania nowych przedszkoli, jest nagłośniony w mediach problem z miejscami dla 3-latków w Warszawie, Poznaniu i Krakowie. Pani Minister! Apelujemy o pilne zajęcie się sprawą i wydanie, we współpracy z marszałkami województw, szczegółowego komunikatu opisującego sposoby finansowania i organizowania nowych form przedszkolnych. Prosimy też o uzupełnienie i zmodyfikowanie regulacji prawnych koniecznych do wdrożenia innych form wychowania przedszkolnego. Z poważaniem Poseł Agnieszka Kozłowska-Rajewicz oraz grupa posłów
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Zbigniew Marciniak - podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej
Wpłyneła dnia: 03-06-2008, Ogłoszona dnia: 26-06-2008 - posiedzenie nr 18
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na zapytanie pani poseł Agnieszki Kozłowskiej-Rajewicz oraz grupy posłów (SPS-024-1728/08) w sprawie finansowania i organizowania innych form wychowania przedszkolnego, uprzejmie wyjaśniam: Biorąc pod uwagę sygnały zgłaszane przez różne podmioty zainteresowane zakładaniem i prowadzeniem innych form wychowania przedszkolnego, w tym także informacje przekazane przez państwa posłów, Ministerstwo Edukacji Narodowej kontynuuje działania związane z upowszechnianiem wychowania przedszkolnego. Przygotowywany jest poradnik - informator, wskazujący i promujący możliwości organizowania innych form wychowania przedszkolnego. Przygotowywana jest także kampania informacyjna, adresowana do środowisk rodziców, jednostek samorządu terytorialnego, organizacji pozarządowych i nauczycieli, dotycząca kwestii związanych z upowszechnianiem edukacji przedszkolnej. Ministerstwo Edukacji Narodowej, dostrzegając potrzebę wspierania tworzenia i organizowania przez jednostki samorządu terytorialnego, osoby prawne i fizyczne innych form wychowania przedszkolnego (punkty, zespoły), podjęło prace nad przygotowaniem przepisów uszczegóławiających i doprecyzowujących w tym zakresie dotychczasowe rozporządzenie ministra edukacji narodowej z dnia 10 stycznia 2008 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania (Dz. U. Nr 7, poz. 38). Działania dotyczą dostosowania obowiązujących przepisów - w zakresie określenia warunków lokalowych i sanitarnych - do nowych rozwiązań organizacyjnych. Należy pamiętać, że złagodzenie przepisów nie może mieć wpływu na obniżenie standardów bezpieczeństwa dzieci. Projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania został skierowany w dniu 30 kwietnia 2008 r. do uzgodnień międzyresortowych oraz przekazany do partnerów społecznych. Również od dnia 30 kwietnia b.r. powyższy projekt jest dostępny na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej pod adresem http://bip.men.gov.pl/akty projekty/projekt rozporzadzenia 20080430.pdf. Uprzejmie informuję, że zadania dotyczące edukacji przedszkolnej mogą być współfinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach priorytetu IX Programu Operacyjnego ˝Kapitał ludzki˝ 2007-2013. Szczegółowy opis priorytetu IX PO KL w ramach działania 9.1: Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty przewiduje różne obszary wsparcia w zakresie edukacji przedszkolnej. W poddziałaniu 9.1.1 Zmniejszanie nierówności w stopniu upowszechnienia edukacji przedszkolnej przewiduje się projekty konkursowe dotyczące: - tworzenia przedszkoli (w tym również uruchamiania innych form wychowania przedszkolnego) na obszarach i w środowiskach o niskim stopniu upowszechnienia edukacji przedszkolnej (w szczególności na obszarach wiejskich), - wsparcia istniejących przedszkoli (w tym również funkcjonujących innych form wychowania przedszkolnego), przyczyniających się do zwiększonego uczestnictwa dzieci w wychowaniu przedszkolnym (np. wsparcie dla placówek zagrożonych likwidacją, wydłużenie godzin pracy placówek, uruchomienie dodatkowego naboru dzieci, zatrudnienie dodatkowego personelu itp.), - opracowanie i realizacja kampanii informacyjnych promujących edukację przedszkolną. Alokacja na ww. działania w latach 2007-2013 wynosi:
DZIAŁANIE Alokacja
Ogółem EFS Środki krajowe
Poddziałanie 9.1.1 Zmniejszanie nierówności w stopniu upowszechnienia edukacji przedszkolnej 243 140 413 € 206 669 351 € 36 471 06 2 €
Za realizację działań w ramach priorytetu IX PO KL odpowiedzialne są samorządy województw jako instytucje pośredniczące (IP). Podstawowe informacje o sposobie realizacji tych działań zostały zawarte w planach działania 2007-2008, przygotowanych przez IP. W 14 województwach IP określiły kryteria strategiczne (nieobligatoryjne - premiowane dodatkowo): - grupa docelowa - dzieci z obszarów wiejskich (dzieci niepełnosprawne, pochodzenia romskiego, korzystające z pomocy społecznej) - realizacja w gminach i miejscowościach, w których nie funkcjonuje przedszkole - partnerstowo gminy i organizacji pozarządowej. W jednostkowych przypadkach jako kryteria strategiczne przyjęto: - powiązanie z priorytetami regionalnego programu operacyjnego, - tworzenie ośrodków bez konieczności dowożenia dzieci, - integrację dzieci niepełnosprawnych z pełnosprawnymi, - organizację alternatywnych form wychowania przedszkolnego, - aktywny udział rodziców i wsparcie metodologiczne dla nauczycieli. We wszystkich województwach realizacja działań rozpoczęła się w 2008 r. Ponieważ fundusze Unii Europejskiej są środkami finansowymi, które przeznacza się na realizację konkretnych projektów w krajach członkowskich, można występować o nie również w ramach innych programów: - Program Operacyjny ˝Fundusz inicjatyw obywatelskich˝ na lata 2008-2013 - www.mps.gov.pl, - Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - www.minrol.gov.pl - Poakcesyjny Program Wsparcia Obszarów Wiejskich - www.mps.gov.pl Sposób występowania o powyższe dofinansowania został szczegółowo określony przez poszczególne programy. W Ministerstwie Edukacji Narodowej trwają prace nad przygotowaniem działań zarówno organizacyjnych, jak i finansowych, wspierających jednostki samorządu terytorialnego i inne podmioty, które upowszechniają wychowanie przedszkolne. Podstawowym założeniem przygotowywanego rządowego programu wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży w 2008 r.: ˝Aktywizacja jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych˝ jest dofinansowanie ze środków budżetu państwa działań dotyczących m.in. tworzenia i prowadzenia innych form wychowania przedszkolnego, podejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego i organizacje pozarządowe, stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego oraz osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, których cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego. Program przewiduje zaangażowanie w pomoc edukacyjną dla uczniów zarówno środków jednostek samorządu terytorialnego i środków organizacji, jak i środków pochodzących z budżetu państwa. Na realizację programu przeznacza się 83 mln zł z budżetu państwa na 2008 r., ze środków zaplanowanych w rezerwie celowej nr 35: Dofinansowanie Narodowego Programu Stypendialnego. Zakłada się, że jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacje zaangażują, choć w niewielkim zakresie, środki własne. Za środki własne uważany będzie wkład finansowy, a także wkład osobowy oraz rzeczowy. Do każdych 30 gr przeznaczonych ze środków własnych przez jednostkę samorządu terytorialnego lub organizację na realizację przyjętego programu dokładane będzie 70 gr z budżetu państwa. Sprawa szkoleń, w związku z większym zaangażowaniem rodziców w działalność innych form wychowania przedszkolnego, wymaga głębszego rozważenia. Szkolenia takie mogłyby prowadzić terenowe ośrodki metodyczne. Innym rozwiązaniem jest stworzenie możliwości zorganizowania powyższych szkoleń przez organy prowadzące. Uprzejmie informuję, że do Ministerstwa Edukacji Narodowej napływa z całego kraju wiele informacji potwierdzających chęć organizowania, zarówno przez jednostki samorządu terytorialnego, osoby prawne jak i fizyczne, zespołów wychowania przedszkolnego lub punktów przedszkolnych zgodnie z cytowanym wyżej rozporządzeniem. Pracownicy ministerstwa udzielili również wiele odpowiedzi pisemnych różnym podmiotom (gminom, kuratoriom, osobom prawnym i fizycznym) dotyczących wdrażania powyższego rozporządzenia. Jednocześnie, pragnę dodatkowo przekazać wyjaśnienia dotyczące organizowania i prowadzenia zespołów wychowania przedszkolnego oraz punktów przedszkolnych do wykorzystania przez państwa posłów w kontaktach z osobami i instytucjami zainteresowanych sprawami wychowania przedszkolnego. Rozporządzenie w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania stanowi realizację podjętego przez rząd zadania upowszechnienia dostępu do edukacji przedszkolnej dzieciom 3-5- letnim z różnych środowisk, zarówno wiejskich, jak i wielkomiejskich. Umożliwienie organizowania przez gminy, osoby prawne i fizyczne wychowania przedszkolnego w formach innych niż przedszkola i oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych koresponduje z ideą optymalnego wykorzystania możliwości rozwojowych małego dziecka w zakresie uczenia się, predestynuje lepsze wykorzystanie potencjału rozwojowego dziecka i stymulację jego zdolności. Przedmiotowe rozporządzenie stanowi realizację delegacji zawartej w w art. 14a ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz.2572 z póź. zm.) i należy czytać je wraz z powyższą ustawą. Zgodnie z art. 14a ust. 1a ustawy o systemie oświaty w przypadkach uzasadnionych warunkami demograficznymi i geograficznymi rada gminy może uzupełnić sieć publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych o inne formy wychowania przedszkolnego (punkty przedszkolne lub zespoły wychowania przedszkolnego). Zakładanie i prowadzenie innych form wychowania przedszkolnego należy do zadań własnych gmin (art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty). Założenie innej formy wychowania przedszkolnego oraz ustalenie jej organizacji należy do kompetencji rady gminy. Organizacja innej formy wychowania przedszkolnego powinna zawierać informacje określone w § 2 cytowanego na wstępie rozporządzenia. Należy dodać, że oprócz gminy również osoby prawne i osoby fizyczne mogą prowadzić inne formy wychowania przedszkolnego: publiczne - na podstawie art. 59a ustawy o systemie oświaty - lub niepubliczne - na podstawie art. 89a ust. 1 tej ustawy. Warunkiem utworzenia innych form wychowania przedszkolnego w oparciu o ww. rozporządzenie jest uzyskanie wpisu do ewidencji prowadzonej przez gminę właściwą ze względu na miejsce prowadzenia tych form przedszkolnych (art. 89a ust. 1 ustawy o systemie oświaty). Szczegółowe wymogi dotyczące ewidencjonowania określają przepisy art. 82, 83, 84 oraz 89 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Zgodnie z art. 89a ustawy, zgłoszenie do ewidencji musi zawierać projekt organizacji wychowania przedszkolnego, które ma być realizowane w danej formie. Zgodnie z art. 90 ust. 2d ustawy, osoba prowadząca niepubliczne wychowanie przedszkolne w formach, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 14a ust. 7 ustawy o systemie oświaty, otrzymuje na każdego ucznia objętego tą formą wychowania przedszkolnego dotację z budżetu gminy w wysokości nie niższej niż 40% wydatków bieżących ponoszonych na jednego ucznia w przedszkolu publicznym prowadzonym przez gminę, pod warunkiem że osoba prowadząca niepubliczną formę wychowania przedszkolnego poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Nadzór pedagogiczny nad innymi formami wychowania przedszkolnego sprawuje kurator oświaty, zgodnie z art. 35b ustawy o systemie oświaty, a zgodnie z art. 14a ust. 6 przywołanej ustawy, zajęcia w zespołach wychowania przedszkolnego lub punktach przedszkolnych prowadzą nauczyciele posiadający kwalifikacje wymagane od nauczycieli przedszkoli, które są określone w § 4 rozporządzenia ministra edukacji narodowej i sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczyciel (Dz. U. z 2002 r. Nr 155, poz. 1288, z póź. zm.). Podsekretarz stanu Zbigniew Marciniak