2015 Danuta Pietraszewska

A+

Zapytanie w sprawie jednoznacznej interpretacji przepisów dotyczących zwolnienia z opłaty za abonament RTV osób z prawem do emerytury, pobierających rentę rodzinną

ZAPYTANIE NR 4949
Wpłyneło dnia: 24-07-2013, Ogłoszone dnia: 29-08-2013 - posiedzenie nr 47
Nadawca: Danuta Pietraszewska
Adresat: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Szanowny Panie Ministrze! W związku z interwencją mieszkańca Rudy Śląskiej w moim biurze poselskim zwracam się do Pana Ministra z niniejszym zapytaniem. Problem, na który zwrócono moją uwagę, jest następujący. Petent stara się załatwić zwolnienie z opłat abonamentowych RTV dla swojej babci. Kobieta ta posiada ustalone prawo do emerytury i ukończyła 60 lat, a jej emerytura nie przekracza 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, co w świetle art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o opłatach abonamentowych z 21 kwietnia 2005 r. uprawnia ją do zwolnienia z opłaty abonamentowej. Naczelnik poczty jednak nie przyznaje jej zwolnienia, twierdząc, iż pobiera ona nie emeryturę, a rentę rodzinną po zmarłym mężu, i przez to nie może być zwolniona z opłat abonamentowych RTV. W moim mniemaniu naczelnik nie może odmówić w tym przypadku zwolnienia z opłat abonamentowych, gdyż w ustawie jasno wyrażone jest, że wystarczy samo ustalone prawo do emerytury, aby być zwolnionym z opłat. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniem: Na jakiej podstawie naczelnik poczty odmawia zwolnienia z opłat abonamentowych RTV kobiecie, która w świetle obowiązującego prawa posiada niezaprzeczalne prawo do takiego zwolnienia? Jednocześnie proszę o jednoznaczną i wiążącą interpretację prawa w wymienionej sytuacji. Z wyrazami szacunku Poseł Danuta Pietraszewska
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Bogdan Zdrojewski - minister kultury i dziedzictwa narodowego
Wpłyneła dnia: 04-09-2013, Ogłoszona dnia: 12-09-2013 - posiedzenie nr 48
Szanowna Pani Marszałek! W odpowiedzi na zapytanie pani poseł Danuty Pietraszewskiej (sygn. SPS-024-4949/13) w sprawie jednoznacznej interpretacji przepisów dotyczących zwolnienia z opłaty za abonament RTV osób z prawem do emerytury pobierających rentę rodzinną uprzejmie przekazuję stosowne informacje. Kwestia dotycząca zwolnienia z opłat abonamentowych osób, które ukończyły 60 lat i mają ustalone prawo do renty rodzinnej jest kwestią dyskusyjną. Należy zauważyć, iż zgodnie z ustawą z dnia 13 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych zwolnione od opłat abonamentowych zostały ˝osoby, które ukończyły 60 lat oraz mają ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego˝. Regulacje dotyczące emerytur, a także rent rodzinnych znajdują się w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ustawa określa zasady nabywania i ustalania prawa do emerytury, a także sytuacje, w których niektóre osoby uprawnione są do renty rodzinnej po zmarłym małżonku lub osobie bliskiej. Ustawa reguluje także kwestie zawieszenia oraz ustania prawa do świadczeń. Interpretując kwestię przedstawioną w zapytaniu pani poseł, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozróżniło dwie sytuacje osób pobierających rentę rodzinną po zmarłym małżonku. W pierwszej rozważanej sytuacji zakłada się, że osoba pobierająca rentę rodzinną po zmarłym małżonku nie ma ustalonego prawa do emerytury. W takiej sytuacji osoba ta będzie zobowiązana do uiszczania opłat abonamentowych, chyba że prawo do zwolnienia oparte zostanie o inną podstawę prawną. Natomiast inaczej należy rozstrzygnąć sytuację, w której dana osoba miała ustalone prawo do emerytury w chwili śmierci małżonka i ma prawo do renty rodzinnej, w sytuacji gdy zmarły współmałżonek miał ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniał warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń (art. 65 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). W takiej sytuacji dochodzi do zbiegu prawa do świadczeń - zgodnie z art. 95 ustawy osobie takiej wypłaca się więc jedno z tych świadczeń (wyższe lub wybrane przez zainteresowanego). Zbieg prawa do świadczeń nie skutkuje jednak zawieszeniem lub ustaniem ustalonego prawa do emerytury. Tak więc osoba, która miała ustalone prawo do emerytury, a następnie rozpoczęła pobieranie renty rodzinnej, w dalszym ciągu ma ustalone prawo do emerytury, a jedynie nie pobiera emerytury. W takiej sytuacji w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy pojawiają się więc wątpliwości, czy osoba pobierająca rentę rodzinną po zmarłym małżonku i jednocześnie mająca ustalone prawo do emerytury jest zwolniona z opłat abonamentowych, jeśli spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o opłatach abonamentowych. Zdaniem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wątpliwość ta powinna zostać rozstrzygnięta w sposób umożliwiający zwolnienie z opłat abonamentowych osobom pobierającym rentę rodzinną, jeżeli mają ustalone prawo do emerytury. Odmienne stanowisko w tym zakresie wyraziła Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, która podkreśliła, iż aby dana osoba mogła zostać zwolniona z opłat abonamentowych na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o opłatach abonamentowych, musi spełniać następujące przesłanki: - ukończyć 60 lat; - mieć ustalone praw do emerytury; - wysokość emerytury nie może przekraczać miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez prezesa GUS. W związku z powyższym Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji uznała, iż nawet osoba, która miała ustalone prawo do emerytury, ale pobierała rentę rodzinną po zmarłym małżonku, nie może zostać zwolniona z opłat abonamentowych. Osoba taka musi bowiem przedstawić Poczcie Polskiej także aktualną wysokość swojej emerytury. Zdaniem krajowej rady nie jest jasne, czy osoba, która ma ustalone prawo do emerytury, ale pobiera rentę rodzinną, jest w stanie wykazać aktualną wysokość emerytury. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, realizując przepis upoważniający do wskazania rodzaju dokumentów potwierdzających uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych w § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 16 lutego 2010 r. w sprawie rodzajów dokumentów oraz wzoru oświadczenia potwierdzających uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych (Dz. U. Nr 29, poz. 152) wskazała dokumenty potwierdzające uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych. Osoba, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o opłatach abonamentowych, powinna przedstawić jednostce Poczty Polskiej dowód osobisty oraz decyzję jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo innego organu emerytalno-rentowego o wysokości emerytury. Stanowisko wyrażone przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zostało poparte przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Zgodnie ze stanowiskiem MPiPS emeryt, który nabył prawo do renty rodzinnej, ma prawo do dwóch świadczeń: emerytury i renty rodzinnej i od jego wyboru zależy, które z tych świadczeń jest wypłacane. Ponadto zgodnie z opinią MPiPS ustawodawca zwolnił od opłat abonamentowych osoby, które mają ustalone prawo do emerytury, o ile spełniają pozostałe warunki określone w art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o opłatach abonamentowych, a nie osoby, którym wypłaca się emeryturę. Tak więc bez znaczenia dla zwolnienia jest to, które ze świadczeń jest wypłacane. Zdaniem MPiPS nie ma przeszkód prawnych do stosowania zwolnienia z opłaty abonamentowej osoby, która ma ustalone prawo do emerytury, ale pobiera rentę rodzinną lub inne świadczenie o charakterze rentowym przysługujące na podstawie przepisów odrębnych. Ponadto należy podkreślić, iż osoba mająca ustalone prawo do emerytury, ale pobierająca rentę rodzinną może wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wydanie zaświadczenia, w którym określona zostanie wysokość emerytury, która byłaby wypłacana, gdyby osoba ta nie pobierała renty rodzinnej. Warte podkreślenia jest, że mimo istniejących rozbieżności interpretacyjnych, organem, który posiada kompetencje w sprawach wynikających z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych i jest właściwy do dokonywania wykładni przepisów tej ustawy, jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Mam nadzieję, że Pani Marszałek uzna powyższe wyjaśnienia za wystarczające. Z poważaniem Minister Bogdan Zdrojewski