2015 Danuta Pietraszewska

A+

Zapytanie w sprawie likwidacji gospodarstw pomocniczych

ZAPYTANIE NR 7414
Wpłyneło dnia: 12-07-2010, Ogłoszone dnia: 22-07-2010 - posiedzenie nr 71
Nadawca: Danuta Pietraszewska, Jarosław Urbaniak
Adresat: Minister Finansów
Szanowny Panie Ministrze! Do naszych biur poselskich zgłosili się pracownicy gospodarstw pomocniczych zaniepokojeni brakiem dokładnych informacji o dalszym losie swoich miejsc pracy w związku z likwidacją gospodarstw pomocniczych na podstawie ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z nową ustawą o finansach publicznych, która weszła w życie 1 stycznia 2010 r., nie przewiduje się funkcjonowania gospodarstw pomocniczych zarówno państwowych, jak i samorządowych jednostek budżetowych. W ostatnich latach powstało bardzo dużo gospodarstw pomocniczych przy jednostkach oświatowych o różnym charakterze, m.in. ogrodnictwo, gastronomia, produkcja mebli, stacje kontroli pojazdów. W związku z powyższym zwracamy się do Pana Ministra z pytaniami: 1. Jak należy spojrzeć na problem likwidowanych gospodarstw pomocniczych przy szkołach uczących zawodu? 2. Czy istnieje możliwość prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarstw pomocniczych (np. stacja kontroli pojazdów) przez spółkę, w tym w szczególności spółkę pracowniczą? 3. Czy istnieje możliwość prowadzenia działalności gospodarczej (np. stacja kontroli pojazdów) przez szkołę? Z poważaniem Posłowie Jarosław Urbaniak i Danuta Pietraszewska
ODPOWIEDŹ
Nadawca: Hanna Majszczyk - podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów
Wpłyneła dnia: 06-08-2010, Ogłoszona dnia: 23-09-2010 - posiedzenie nr 74
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo z dnia 14 lipca 2010 r., sygn.: SPS-024-7417/2010, przy którym przekazano zapytanie pani poseł Danuty Pietraszewskiej oraz pana posła Jarosława Urbaniaka w sprawie likwidacji gospodarstw pomocniczych państwowych i samorządowych jednostek budżetowych, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia. Od uchwalenia ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych podejmowanych było wiele prób mających na celu usprawnienie polskiego sektora finansów publicznych, głównie ze względu na wymagania stawiane przez nowe uwarunkowania, zwłaszcza w obliczu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej oraz wobec zachodzących zmian gospodarczych w Polsce. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.) z założenia wprowadza takie rozwiązania, które z jednej strony mają zapewnić stabilizację, a jednocześnie usprawnić organizację finansów publicznych w Polsce. Stabilność finansów publicznych jest bowiem jednym z fundamentów trwałego rozwoju gospodarczego państwa. Uwzględniając powyższe, przygotowując nową ustawę o finansach publicznych, skupiono się głównie na działaniach ukierunkowanych na wzmocnienie oraz poprawę przejrzystości finansów publicznych, zwiększenie kontroli i nadzoru nad gospodarką finansową jednostek sektora, a także racjonalizację wydatkowania środków publicznych. Realizację tego celu zapewnić ma przede wszystkim reorganizacja sektora finansów publicznych, polegająca m.in. na rezygnacji z części dotychczasowych form organizacyjno-prawnych sektora finansów publicznych. W tym miejscu należy wskazać, iż na podstawie dokonanych analiz działalności jednostek sektora finansów publicznych zidentyfikowano w systemie finansów publicznych obszary nieprawidłowości m.in. w zakresie organizacji, gospodarki finansowej i sprawozdawczości gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych, mających wpływ nie tylko na efekty ich działalności, lecz także na przejrzystość i funkcjonalność całego sektora finansów publicznych. Biorąc powyższe pod uwagę, nowa ustawa o finansach publicznych wprowadza niezbędne i gruntowne zmiany w organizacji i zasadach funkcjonowania sektora finansów publicznych. Nie przewiduje ona bowiem m.in. dalszego funkcjonowania państwowych i samorządowych gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych. Jednocześnie wychodząc naprzeciw postulatom jednostek samorządu terytorialnego o zachowanie zakładów budżetowych w samorządzie terytorialnym, ustawa systemowa przewiduje dalsze funkcjonowanie zakładów budżetowych w sferze stricte samorządowej, ograniczając jednak zakres ich działalności do dziedzin enumeratywnie wskazanych w ustawie (np. gospodarka mieszkaniowa, usługi komunalne, zaopatrzenie w energię i gaz, cmentarze...). Podkreślenia wymaga, że istotny i konstruktywny wkład w kształtowanie rozwiązań zawartych w nowej ustawie o finansach publicznych, w zakresie dotyczącym likwidacji gospodarstw pomocniczych, czy ograniczenie działalności wykonywanej przez samorządowe zakłady budżetowe wniosła strona samorządowa, uznając za szczególnie korzystne dla jakości zarządzania finansami publicznymi m.in. likwidację tzw. gospodarki pozabudżetowej. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez państwa posłów kwestii dotyczącej likwidowanych gospodarstw pomocniczych przy szkołach uczących zawodu, pragnę wyjaśnić, iż w myśl art. 70 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) praktyczna nauka zawodu może odbywać się nie tylko w formie szkolnych gospodarstw pomocniczych, ale również w placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, u pracodawców, a także w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Zatem ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241, z późn. zm.), likwidując gospodarstwa pomocnicze oraz zmieniając w konsekwencji z dniem l stycznia 2010 r. ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, nie ogranicza możliwości prowadzenia w dalszym ciągu praktycznej nauki zawodu. Jednocześnie odpowiadając na pytanie dotyczące możliwości prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarstw pomocniczych przez spółkę, należy zauważyć, iż sposób i forma wykonywania zadań publicznych zależą od decyzji dysponentów części budżetowych oraz organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto regulacjami zawartymi w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych wprowadzono okres przejściowy - jednego roku - na przystosowanie całego sektora do rozwiązań zawartych w nowych przepisach, co oznacza, że proces reorganizacji zostanie zakończony z końcem 2010 r. Zatem w tym czasie upoważnione organy będą podejmowały decyzje w zakresie wyboru formy organizacyjnej dla dalszej realizacji zadań publicznych wykonywanych dotychczas przez likwidowane gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych. Natomiast ostateczny efekt będzie zależał również od działań podejmowanych przez poszczególnych kierowników jednostek, zarówno w zakresie wykorzystania pracowników likwidowanych podmiotów, jak i sposobu (formy) wykonywania zadań publicznych realizowanych dotychczas przez te podmioty. Zgodnie bowiem z założeniami reformy organizacji sektora finansów publicznych zadania publiczne realizowane dotychczas przez wyżej wymienione jednostki będą mogły być przejęte przez jednostki budżetowe lub - ze względu na skalę i zakres działalności, jej specyfikę - wykonywane w innej formie organizacyjnej, wybranej spośród obecnie funkcjonujących w gospodarce spółki prawa handlowego, a także zaproponowanej w ramach reformy finansów publicznych agencji wykonawczej lub instytucji gospodarki budżetowej, przy spełnieniu zasad ciągłości realizacji zadań publicznych. Podkreślenia wymaga również, że rozwiązania przyjęte w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych wychodzą naprzeciw potrzebom uregulowania spraw pracowniczych, w szczególności zachowania praw pracowników likwidowanych podmiotów. Ustawodawca, mając przede wszystkim na względzie utrzymanie ciągłości zatrudnienia pracowników jednostek sektora finansów publicznych, podjął działania osłonowe dla pracowników, określając warunki rozwiązania stosunków pracy i ewentualne nawiązanie nowych umów. Co więcej, przewidział także dalsze osłony dla pracowników w postaci świadczeń przysługujących pracownikom, z którymi stosunki pracy rozwiązuje pracodawca z przyczyn niedotyczących pracowników. Ponadto w odniesieniu do pytania w sprawie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez szkołę uprzejmie wyjaśniam, że omawiana placówka oświatowa prowadzona jest przez ministra lub jednostkę samorządu terytorialnego i działa w formie jednostki budżetowej. Tym samym zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych jest jednostką organizacyjną sektora finansów publicznych nieposiadającą osobowości prawnej, która pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu państwa, a pobrane dochody odprowadza na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego i działa na podstawie statutu określającego w szczególności nazwę, siedzibę i przedmiot działalności. Jednostka budżetowa nie może zatem wykorzystywać zgromadzonych dochodów na swoje potrzeby. Prowadzenie w tej formie organizacyjno-prawnej jakiejkolwiek działalności związanej z wykonywaniem różnych zadań publicznych bądź świadczeniem usług, wynikającej z przedmiotu jej działalności, nie upoważnia do pokrywania kosztów tej działalności z uzyskiwanych dochodów. Jednocześnie pragnę zauważyć, że uregulowania zawarte w art. 223 ust. 2 pkt 3 nowej ustawy o finansach publicznych stwarzają możliwość gromadzenia, na wydzielonym rachunku, dochodów określonych w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego przez samorządowe jednostki budżetowe prowadzące działalność w ramach systemu oświaty. Należy przy tym jednakże podkreślić, iż to organ stanowiący będzie określał jednostki budżetowe, które będą mogły gromadzić dochody na wydzielonym rachunku, a także źródła tych dochodów, ich przeznaczenie oraz sposób i tryb sporządzania planu finansowego dochodów i wydatków nimi finansowanych. Z poważaniem Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk